श्री

श्री 

स्पष्टीकरण देणे आणि पारदर्शक असणे, ही एक संकल्पना आहे. ह्यात बरेच घटक आहेत, तरीही आपण प्रामुख्याने ह्याकडे काही अंगाने बघूया -

मनुष्य स्वभाव किंव्हा जीवाचा भाव, ह्याचा एक गुण धर्म प्रस्थापित झाला असतो अस्तित्व शक्तीतून. तो असा की त्यात बरेच स्तर, साखळी, संबंध, विचार, भावना, देह व्यवहार करत राहतात आणि त्यामुळे त्यांचा एकंदरीत ध्यानात परिणाम होत राहतो. त्यामुळे अपुरेपण, तात्पुरतेपण, वेगळेपण, भीती, राग, मर्यादित राहणे, ममत्व अशा भावना प्रस्थापित होतात. त्यांच्या प्रभावाखाली माणसाला दृश्य बद्दल आसक्ती निर्माण होते, त्यात तो गुंतून राहतो, कोडी सोडवण्याचा आटापिटा करत राहतो आणि *काहीतरी मोजके सांगू शकतो आणि काहीतरी लपवून ठेवतो (अर्ध सत्य)* . एका दृष्टीने हे नैसर्गिक आहे की माणूस काहीतरी लपवणार (त्याची गरज त्याला भासेल, इतकेच नव्हे तर ह्या स्वतःच्या मनोरचनेत तो सतत गुंतून राहील) आणि दुसऱ्या दृष्टीने हा दोष आहे शुद्ध होण्याच्या मार्गावर.

हा स्वभाव बरोबर करण्यासाठी एक पर्याय बुद्धीने शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे की - सगळ्याच गोष्टींचे स्पष्टीकरण देत रहाणे - की संबंधांचे मूळ, साखळी, व्यवहार, निर्णय, वस्तू, परिणाम...सगळच. This is the modern way of defining transparency in communication. ह्यात इतर खूप घटक आहेत, जसे की विघटित होणारी क्रिया, भीती, बुद्धिवादीन स्वभाव, स्वावलंबी होण्याची सतत धडपड, effeciency, वगैरे. पण असे दिसून येते की एका मर्यादेच्या पलीकडे ही मागणी करत गेलो, तर त्याने मन दुखावते, कष्टी होते, त्रासिक होते, दुःखी होते. ह्याचा अर्थ की मनाची गरज आणि त्याचा योग्य पद्धतीने स्वीकार करण्याचा अभ्यास घेतलेला दिसत नाही आहे. 

आता दुसरा मार्ग म्हणजे आध्यात्मिक वाटचाल. ती अशी की मनुष्य मान्य करतो, की स्वतः मध्ये असे काही अवगुण असावेत, जेणेकरून मर्यादा प्रकट होत राहतात, गरज निर्माण होते, गुंतणे येते, आणि सर्व अनुभव संक्रांत होण्याची गरज निर्माण होते. त्याला "दोष" न मानता, ह्या अवगुणांना शांत कसे होऊ द्यावे, हा आध्यात्मिक प्रश्न निर्माण होतो. मग मार्ग आध्यात्मिक असणार साहजिकच...फक्त बौद्धिक नाही. दररोज विचार येतील, प्रभाव घालतील, आणि त्यातून परिणाम अनुभवात येतील. विचारांचे होणे, वावरणे, परिवर्तित होणे, ही शक्ती असावी, ज्यात अनेक स्तर असावेत आणि त्यांचे कार्य आपला भाव निर्माण करत असावेत. असे असल्यास, आध्यात्मिक शोध त्या सूक्ष्म स्तराचा होतो, ज्यावरून सत्याची प्रचिती येते.

हरि ओम.