Shree
_Thinking
about external situation_ converts existential experience into some _form of
data_ and results into causes and effects. Therefore, in a way, thinking
induces a change in reality.
What is very subtle
in this process is from where does thinking generate or what is the _motive_ of
thought? Because thought is not equal to motive. Just as any tool is neutral in
expression, in the same manner, thoughts are neutral. It is the intent by which
a thought gets created, that introduces an effect on the self and reality. Many
people forget this aspect.
In other words,
thinking is visible, however intent that lies prior to thought, is invisible.
Therefore there is _something_ that exists even behind or beyond
thoughts!
In philosophy ,
there is an acknowledgement of this invisible medium and several explorations
to access it or to reclaim it or to become it. This is called the _Path_ and
the reward for reclaiming it is liberation or unconditional existence.
How to reclaim this
- is the next crucial question to us and what happens _during_ the process of
reclamation? An entire Indian philosophy exists that expresses acknowledge,
process, effect of this reclamation.
However although
there might seem as a stated method to do this, each one has to realize this
experience by himself/ herself. The realization calls for trust.
उपनिषदे वाचून भगवंत संपला असा होत नाही. प्रत्येक नामात भगवंताचे असणेपण नवीन
जाणवायला हवे. तसा प्रत्यक्ष मनोभाव Dnyaneshwar माऊली ह्यांचा झाला.
म्हणून आपण ह्याकडे परत वळूया
जाणीव नेणीव भगवंती नाही I
उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II
हरि ओम.
श्री
सर्वात मोलाचे पाऊल असेल, तर *वेळ देणे*
स्वतःला. त्यातून विचार धारा, भावना शांत होऊ
पाहतात - म्हणजे आसक्ती जी त्यात गुंतण्यामुळे होते, ती शिथिल होते. आपण खूप पद्धतीने विघटित असतो, अस्थिर असतो आणि व्याकुळ असतो. त्यात बाहेरची कुठलीही गोष्ट शांत करायला मदत
करणे कठीण. शांती भाव आतून प्रस्थापित होऊ द्यायचा असतो - म्हणजे इथे परिवर्तन
ह्याकडे रोख आहे.
त्यातून होणारा परिणाम म्हणजे प्रचंड आपुलकीचा सर्वांवर वर्षाव होणे आणि प्रचंड
स्वीकारण्याची शक्ती. हेच येणारा काळ खुणावत आहे.
मी आहे अपुरा आणि तात्पुरता. पण त्यातून आपुलकी तरीही देता येते आणि आत
निर्माण करताही येऊ शकते. इच्छा हवी.
ह्याची गरज सध्या घरात, नात्यात, देहाच्या अवस्थेत, ऐकण्यात, सांगण्यात, बघण्यात, कामात, विद्यार्थ्यांशी
संवाद साधताना, आकाशात बघण्यात, फिरताना, खाण्यात, सगळीकडे आहे.
आपुलकीचा संबंध वेळेशी - म्हणजे अस्तित्व भावाशी - खूप निकटचा आहे. आपुलकीतून
कर्तव्याची व्याख्या येते. आपुलकीतून श्रद्धा प्रस्थापित होते. आपुलकीतून योग्य
होण्यावर श्रद्धा बसते.
हरि ओम.
श्री
अस्तित्व भावनेवर *लक्ष* सतत स्थित होणे महत्वाचे आहे. म्हणजेच त्या भावनेचे
चिंतन असावे, श्रद्धा असावी, विचार असावा, भावना ठेवावी, कर्तव्य करावे, नाम घेत रहावे, कार्याची जाणीव शुद्ध करत जाणे, वगैरे.
प्रकरण असे आहे की अस्तित्वात dnyan क्षमता आणि निर्मिती क्षमता असतात, ज्यामुळे सर्व रूप आणि आकार आणि त्यांच्यातील संबंध प्रस्थापित होतात. इथे
"सबंध" म्हणजे परावलंबित राहण्याचे रुपे आणि त्यामुळे मर्यादित होऊ
पाहणारे स्मरण आणि अहं भावाची निर्मिती.
थोडक्यात अस्तित्वात परिणाम असतो आणि त्याचा एक घटक म्हणजे "मन".
परिणाम अटळ आहे, म्हणून मन आणि
गुंतणे तर होणार. त्यामुळे हा स्वभाव ओळखता, भगवंताचे संस्कार आत आत्मसात होऊ देणे ठरते. त्यामुळे खरी शांती कालांतराने
लाभते. शांतीचे महत्व आपल्याला सध्या पूर्णपणे ठाऊक नाही, त्याचे आकलन होत नाही. तरीही काहीही झाले, तरी नाम घेणे सोडू नये.
आपण असतो, व्यवहार करतो, काम करतो. म्हणजे आपण काहीतरी अस्तित्वात
"देतो". ते निस्वार्थ पद्धतीने होऊ द्यावे आणि एकदा दिले की त्यात
गुंतून राहू नये. देण्याचा _योग्य_ परिणाम होईलच, अशी खात्री बाळगावी. भगवंत सर्व हालचाली योग्यच करतो, म्हणून श्रद्धा असावी.
हरि ओम.
श्री
कदाचित माझ्यासाठी भावना आणि त्यातून होणारे गूढ संबंध महत्वाचे मुल्य दर्शवत
असावेत.
म्हणून त्यामुळे निर्माण होणारे प्रश्न, विषय, शोध, संतुलन, संबंध वगैरे.
वरील क्रियेत सर्व गुंतलेले किंव्हा संबंधित असते, असे मला वाटते. दुसरे म्हणजे त्यात काही स्पष्टीकरण
पूर्णपणे देता येणे अवघड (पण त्याचे काहीही वाटून न घेणे).
तिसरं म्हणजे शांत होण्याचा मार्ग गूढ असावा ह्याच्यातून. ते जोपासावा. आणि तो
जोपासताना व्याकुळ होण्याची गरज नाही, दुःखी बाळगण्याची गरज नाही, इतरांचे मतांचे
काहीही वाटून घ्यायचे नाही...जो वेळ लागू शकेल, तो व्यवस्थित घ्यावा न बिचकता. शांतीचा मार्ग कदाचित माझ्यासाठी भावनेतून
असावा.
सर्व गोष्टी बुद्धीने करायलाच हवे, असे काहीही नाही. विघटन का होते आणि कसे आणि साखळी काय असते, ह्यातून शांती भाव स्थित नसतो आणि बुद्धीतून न समजून घेता
तरीही शांती भाव येऊ शकते.
हरि ओम.
श्री
बुद्धीतून अस्तित्व भावनेचा (भावाचा) अर्थ समजून घेणे, हा एक मार्ग झाला. त्याच बरोबर श्रद्धेचे परिणाम होऊ
देणे आणि त्यातून भाव आत्मसात होऊ देणे, हा ही मार्ग झाला.
अस्तित्व भाव कुठल्याही घटकेतून निरनिराळ्या पद्धतीने (संबंधांच्या रूपातून)
समजून घेता येतो. तो समजून आला, तरीही मुख्य स्वतःत
परिवर्तन होण्यासाठी श्रद्धा वाढवायला लागते. म्हणून इतर घटकांचा परिणाम होत
असताना (आपण वावरत असताना), चिंतन करत राहावे
किंव्हा श्रद्धा भाव वाढवत रहावे.
बुद्धीतून कितीही सूक्ष्म घटकेचे रूप समजून घेतले, तरीही श्रद्धा असायला लागते, कारण _अस्तित्व_ म्हणजे फक्त
बुद्धीची समज नाही. आता आपण आलो आहोत घटकांच्या व्यवहारामुळे, तरी त्यांना खरे मानावे का, हा प्रश्न आहे. हा प्रश्न मानवालाच पडतो, म्हणून मन कष्टी होते आणि *शोध* असतो अनुभवात, ओढाताण होते आणि प्रयत्न, सैय्यम, श्रद्धा अश्या गुणांचे संवर्धन करावे लागते.
ओढाताण अहं भाव प्रस्थापित झाल्यामुळे होते, पण खरे कार्य भगवंताचे असते. आपण फक्त देत रहावे आणि अस्तित्वात असताना
भगवंताचे जिवंत स्मरण ठेवावे नाम घेत.
हरि ओम.
Shree
अस्तित्वात असणे म्हणजे आत्ताच्या क्षणी जगत राहणे आणि हेतूच्या पलीकडे असणे. वगैरे. तिथे जरी हालचाली जाणवल्या, तरीही त्यात आसक्ती न राहणे आणि त्याचे परिवर्तन रूप
किंव्हा आकारात नाही होणे. हे खूप महत्त्वाचे आहे - की अस्तित्व भाव इतका सूक्ष्म
आणि शुद्ध असतो, की त्यातून
कुठल्याही हालचाली निर्मितीचे परिणाम करत नाही (थोडक्यात समाधान भाव असतो).
शुद्ध भावाच्या अंतरावरून विघटन, साखळी, संबंध, घटक येत राहतात आणि त्यात जर संबंध आसक्तीचे झाले, तर आपण कुठल्यातरी जीवात येतो.
अस्तित्व भाव, हा अनुभव, पलीकडील असतो....तो नुसता सांगणे किंवा संबंधात
मांडणे, म्हणजे बहिर्मुख होत
राहणे. जितके जास्ती अंतर, तितके असे वाटते की
"मी करत आहे". म्हणजे "मी" ह्याचा अर्थ "सत्यातून
अंतर". कुठल्याही घटकेत गुंतणे म्हणजे अस्तित्व पासून दूर असणे - मग ती
बुद्धी जरी असली तरीही. म्हणून सर्व घटकांना अर्पण (अपेक्षा न ठेवणे) होऊ द्यावे
लागते, म्हणजे ते शांत
होतात आणि जे राहते, ते फक्त अस्तित्व
भाव.
प्रश्न असा पडू शकतो, की द्वैत आले तरी का? एका अर्थी हा गिरट्या घालणारा प्रश्न आहे आणि दुसऱ्या
अर्थी तो टप्पा मानून पलीकडे होण्याचे सूचित करतो. टप्पा ओळखण्यासाठी सतत चिंतन
करत राहावे लागते आणि श्रद्धा वाढवायला लागते.
हरि ओम.