Shree

  Shree 

 I think that the biggest so called need that is perceived is to let thoughts get expressed in _full force without_ bothering or realizing what is being said and what sort of connections thoughts make. It is like a pressure that requires to get diffused, like an avalanche or thunderstorm. Devastation...

 This means that the question is, should this devastation be put out in the open and what does one mean to engage with such force at the receiving end?

 I have realised that this a shift occurring in the students and as academic faculty members, we ought to first let out the steam; then listen; then as it cools down things get exchanged and discussed; and then some action gets created. It is not about saying principles or teaching or anything.

 If anything fruitful is required to be realized, above seems to be the steps to be undertaken while engaging with students.

 At the receiving end, as teachers, it means 

 1) you need not be affected by the force of thoughts coming at you.

2) you needn't be offended by the force

3) you aren't compelled to block the force or avoid it.

4) it is not your ultimate responsibility to diffuse the force and make some sense in it.

 

However, by purely listening, I think, the fundamental need of acknowledgement of a person seems to get fulfilled and the force of thoughts automatically gets diluted and then the real conversation "begins" to realize the depth.

 This also means that students seem to have consumed sooooo much of data, that it requires to be untangled "immediately" and it's causing a real, real _problem_ internally. So one of the contributions teachers can make is to let students untangle their minds.

 Are we ready for this?!

 Hari Om.

 

 श्री 

 वरील लेख बघितले तर आध्यात्मिक पातळीवरही समजून घेऊ शकतो. म्हणजे -

 १) दृश्यात वावरत असताना भाव जो होतो, त्यामुळे अंतर्मुखात हालचाली होतात आणि सबंधित विचार चक्र, भावना चक्र निर्माण होतात. त्यामुळे प्रश्न, विषय, शोध ह्या भूमिकेत जीव वावरत राहतो. 

 २) शोधात काही पद्धती चाचपडायला लागतात. फक्त रूपातून बघितले तर सिद्ध होऊ पाहण्याचा अट्टाहास निर्माण होऊ शकतो आणि त्यात गुंतून राहते मन. त्यातून व्याकुळता, दुःख, भीती, अस्थिरता, तात्पुरतेपण अशा भावना येत राहतात. म्हणजे थोडक्यात बहिर्मुखपणा. 

 ३) इथून आणखीन बिथरलल्या सारखे झाले, तर बुद्धी आणखीनच विघटित क्रियेत दंग राहते आणि गुरफटून जाते/ तुकडे होतात आणि विध्वंस होते (fragmentation). आणि आणखीनच राग, दुःख, व्याकुळता, भीती, अहं भाव मनात घट्ट दगडा सारखे होते. 

 ४) ह्याला उपाय काय? आता इथे अध्यात्म सुरू होते. ते असे की हे मान्य होऊ द्यावे की सर्व भगवंताची इच्छा कार्य करत राहते. म्हणून अस्तित्वाची जाणीव, परिणाम आणि त्यांच्यातील एकमेकांशी संबंध गूढ असतो आणि भगवंताच्या असण्यामुळे _फळास_ येतो. मग वरील अहं भाव का ठेवावा आणि कसली व्याकुळता करून घ्यावी?

 ५) आपण कुठल्याही हालचालींना प्रतिक्रिया देण्यास बांधील नसतो आणि त्यातून आपण ठरत नसतो. हालचालीतून "मी" ठरत नाही, म्हणून घडामोडी कसेही झाले, तरीही शांती भाव राहू शकते.

 ६) आतील शांतता आणि बाहेरील परिस्थिती ह्यांच्यातील संबंध गूढ असतात आणि म्हणून आपण शांत रहावे, कर्तव्य करावे आणि श्रद्धा ठेवावे की योग्य परिणाम होईल. 

 ७) स्वतःला कशानेही लेखू नये. आपण गूढ असतो आणि शांत असतो. ती शांती सर्वांगीण उमटायला काहीही हरकत नसते. त्या शांतीचे असणे आणि बाहेरील परिणाम कसा व्हावा, त्याच्याशी काहीही घेणे आपले नसावे. 

 ८) आपण देत रहावे स्वच्छ भावना ठेवून.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 दृश्यात असताना, आपल्या व्यवहारातून चुका होतील, बऱ्याच गोष्टी माहित नसतील, ते हातातून निसटतील, त्यावरून प्रतिक्रिया दिल्या जातील, दुःख, कष्ट, काळजी निर्माण होत राहतील, ओढाताण होईल वगैरे. 

 ह्या सर्वांचे बीज आहे संबंधांचे रूप. वरील सर्व प्रकाराला "अनुभव" अशी उपमा दिली आहे, किंव्हा "स्मरण" किंव्हा "मनभावना". म्हणजे अस्थिर राहणे, बदल जाणवणे, व्याकुळ होणे, अपेक्षा ठेवणे, हेतू असणे, स्वार्थी होणे, ताबा मिळवणे, वगैरे...

 वरील परिस्थितीचे कोडे बुद्धीने सोडवू शकू का, हे ओळखावे. परिस्थिती काही दोष नाही, की ती बौद्धिक शक्ती वापरून सुधारायला हवी. आपल्याला भगवंताचा आणि त्यावरून स्वतःचा किंव्हा दृश्याचा संबंध अजून ओळखता आला नाही स्पष्टपणे - म्हणजे ह्यातील नाते किंव्हा _संबंधाचा भाव_ काय असतो? तो भाव सर्वांगीण चिंतनाच्या मार्गातून ओळखायचा असतो (realize). आणि त्याचे साधन आहे दृश्यात जाणवणारी परिस्थिती. 

 आपण सारे काही विसरू, गमावू - त्यात काहीही वाटून घेण्याची गरज नाही. पण भगवंताला नेहमी ध्यानात बाळगावे. त्यामुळे सर्व काही योग्यच होते. काम, नाती, विद्यार्थी, संकल्पना, क्रिया, मी, घर, काळ, स्थळ - ह्यातील एकमेकांशी संबंध गूढ असतात आणि आपण फक्त आपुलकीने योग्य कर्तव्य देणे बंधनकारक असते. फळ काय होईल, ते भगवंतावर सोपवावे आणि जे काही होईल, ते शांत मनाने स्वीकारावे. सर्व भगवंताची इच्छा असते, हे आत्मसात होऊ द्यावे.

 हे पदोपदी जाणून घ्यावे लागते...

 म्हणून

 जाणीव नेणीव भगवंती नाही I 

उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II 

 हरि ओम.

 

श्री

 श्री 

आपण कुठल्या प्रभावाखाली आलो असतो, हा प्रकार गूढ असतो आणि तिला भगवंताची इच्छा म्हणून ओळखावी लागते. त्याच्या इच्छेला अमुक एक स्थळ नाही की काळ नाही की क्रिया नाही. हा जो बिंदू शोधण्याचा अट्टाहास असतो, तो स्वतःच्या रुपामुळे निर्माण होतो आणि त्यामुळे परिणाम भोगायला लागतो. हा स्वभाव का येतो, ह्याचे उत्तर जीवाला माहित नाही. 

तसे असू द्यावे आणि चिंतन करत राहावे. द्वैतासाठी मी नाही. माझे अस्तित्व कुठल्याही स्थळाशी, स्मरणेशी, क्रियाशी, काळाशी निगडित नाही. नाही म्हणजेच समाधानी वृत्ती.  

I don't know is the most satisfactory feeling.

अस्थिर असताना शाश्वती ती कसली?!? शाश्वती सर्व सोडून दिल्यावर संक्रांत होते.

हरि ओम.

श्री

 श्री 

 अस्तित्वात असण्याचा _परिणाम_ म्हणजे स्तर, साखळी, भाव, संबंध, अनुभव, द्वैत, हालचालींची जाणीव, वासना - विचार - भावना - देह, कार्य, स्वभाव, स्मरण, चक्र, हेतू, कल्पना, विषय, गुंतणे, वगैरे. 

 हे वारंवार ध्यानात येत जाणार आहे आणि त्याच बरोबर एका प्रकारचा भाव प्रस्थापित होणार आहे. _भाव विश्व_ ही छान संकल्पना आहे, कारण त्या भावातून सर्व विश्वाचा अर्थ आणि त्याच्याशी संबंध प्रस्थापित होऊ पाहतो. आपण व्यक्ती किंवा देह नसून, एक भाव विश्व आहोत. 

 अध्यात्माच्या दृष्टीने, ते भाव विश्व शुद्ध करत राहावे, असे सुचविले जाते, म्हणजे स्थिर, सूक्ष्म, विशाल, कायम, पलीकडील, कार्य संबंधित, अमर्यादित, रहावे/ बनावे. 

 ते होण्यासाठी _मार्ग_ स्वीकारावे लागतात. त्यातील एक मार्ग म्हणजे नामस्मरण. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 स्वस्थता रिकामा वेळामुळे येते, असे नाही. त्याचे उत्तर *एका* कृतीत, वेळेत, स्थळात, परिस्थितीत "*नसते*" - म्हणजे द्वैतात हेतुसहित असताना मिळणे अवघड असते. प्रवाह येत राहतो, काहीतरी रूप आणि आकार घेतो (म्हणजे प्रवाहातून विघटन, संबंध, स्मरण, रूप, आकार होणे _विधिलिखित_ असते) आणि त्यातच आपण _जीव_ होतो आणि विरघळूनही जातो कधीतरी. जीव झाल्यामुळे एका कुठल्यातरी बिंदूशी आसक्ती धरतो, असा स्वभाव _निर्माण_ होतो...त्याच्यातून दुख आणि त्रास भोगतो. 

 आत्ताचा क्षण म्हणजे प्रवाह दर्शवणारा आहे. प्रवाहाचा रचनाकार मी नसून, भगवंत भाव किंव्हा त्याचे अस्तित्व आहे. हे पचनी व्हायला मार्ग पत्करावा लागतो. सर्व सामान्य बुद्धी किंव्हा भावनेच्या शक्तीतून (त्यात आसक्ती ठेवून) हे सत्य ओळखता येते का, हे बघावे. म्हणजे सिद्ध होऊ पाहण्याच्या नादी, आपण सत्याच्या जाणिवेच्या दूर जातो का? 

 तर रिकामा वेळ, फक्त स्वतःसाठी, असा स्वस्थता देतो, असे नाही. ती स्वस्थता सर्व काही अर्पण करून, विलीन होऊन येते. आणि विलीन होणे, हे प्रत्येक क्षणात साकार व्हावे लागते, काल नाही की उद्या नाही. आत्ता.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 जीव, कुठल्यातरी वासनेमुळे किंव्हा साखळीमुळे गुंतत राहतो. त्याच त्याच गोष्टी मन निर्माण करत राहते, विषय करते, पण समाधान त्यामुळे येत नाही, हे ओळखावे. म्हणून त्याला *चक्र*, अशी उपमा दिलेली आहे...की कितीही साखळीतील घटकेचा वापर केला, तरी चक्र थांबणे अवघड असते. म्हणजे हेतू ठेवला (जो खूप गूढ असतो आणि आतून येतो), तर _परिणाम_ भोगला जातो. परिणाम देखील आध्यात्मिक अर्थाने बघावे. परिणामांचे मूळ अंतःकरणात निर्माण होते, म्हणून जेवढे अंतःकरण शुद्ध, तेवढा परिणाम योग्य होतो. 

 परिस्थितीचे बीज आपल्या वासनेच्या निर्मितीमुळे होते. 

 मी न्यूनगंड भाव का अनुभवतो, त्याचे बीज आत आहे. बरं ते ओरबाडून बाहेरही टाकून देता येत नाही. आणि सर्व काही वाईट असते, असेही नाही. त्यात चांगले गुण, जबाबदारीची जाण, शहाणा, सौम्य अशा वृत्तीही त्यात वावरत असतात. म्हणून न्यूनगंडाला किंव्हा कुठल्याही घटकेला मुल्य देण्याची गरज नसते. कार्य बघावे, वावरावे, शुद्ध व्हावे आणि निघून जाऊ द्यावे. 

 म्हणून असे सुचवितात की वासना कुठे गुंतली आहे, ते ओळखावे. कारण वासनेतून संबंध प्रस्थापित होतात. माझ्यामुळे कुणाचेही काहीही बिघडत नाही. मी जसा विचार करतो, तसा परिणाम होतोच होतो. 

 आता विचार म्हणजे मी नाही, हे ओळखायला हवे. म्हणजे ते भगवंताच्या कार्यातून निर्माण होते आणि त्यात वावरताना आणि हालचाली होत राहताना "मी" हा भाव _निर्माण_ होतो. म्हणजे "मी" ह्याला धरून ठेवायला काहीही गरज नसते. निर्मिती जर भगवंतानी केली आहे, तर कशाला धरण्याची ओढ आपण ठेवावी?!! 

 म्हणून जे योग्य वाटते शुद्धतेकडे परिवर्तित व्हायला, ते करावे आणि निश्चितपणे भगवंतावर सर्व सोपवावे. मार्ग आपल्यातून असतो. तसे होऊ द्यावे. आपोआप शांती भाव प्रस्थापित होतो, जर अभ्यास कायम ठेवला तर.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 वरील लेखातून असे दिसून येते की _विचारला_ मर्यादित हेतू लावू नये, नाहीतर परिणामांचे स्वरूपही तसे भोगायला लागू शकते. म्हणजे विचारांना आपण जर एका प्रकाराची साखळी, संबंध, चक्र आणि परिणाम मानले, तर हे सर्व जाणीवेतून/ हेतूतून स्थित होते. म्हणून संबंधांचे स्वरूप विशाल आणि शांत होतात, जर जाणीव किंव्हा अंतःकरण *शुद्ध* होऊ शकले तर. 

 ह्याचा अर्थ की भगवंत भाव आणि अहं भाव हे जोडल्या गेलेल्या असतात आणि मार्ग ह्याला म्हणावा की भगवंता पर्यंत पोहोचता येते. 

 त्याची सुरुवात स्वतःच्या अंतःकरणातून करावी. कुठला घटक आत परिवर्तन आणू शकतो, हे ध्यानात जोपासावे. परिवर्तनावरती श्रद्धा ठेवावी, म्हणजे तसे पाऊल उचलले जाऊ शकते. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 सत्याचे आकलन गूढ पद्धतीने ध्यानात येते...ते येईल, अशी श्रद्धा वाढवत राहावी. "येणे" देखील गूढ आणि सर्वांगीण पद्धतीने होते, जिथे साखळी कशी कार्य करते, हे भगवंतावर सोपवावे - आपण फक्त त्याचे सर्वांगीण ध्यान करण्याचा प्रयत्न करत रहावा. 

 म्हणजे थोडक्यात, *परिवर्तन* होण्याची क्रिया गूढ मानावी. त्यावरून जाणवत राहणारी परिस्थिती (आतील आणि बाहेरील) टप्पा म्हणून आत्मसात होऊ द्यावी आणि प्रत्येक क्षण भगवंता पर्यंत पोहोचवेल अशी खात्री बाळगावी. भगवंत काही वस्तू नाही की बिंदू नाही. ती सत्यात असणारी अवस्था आहे, जी सर्व सगुण रूपाच्या पलीकडे कायम असते. पलीकडे होणे, हेच मानवाचे गूढ ध्येय समजावे आणि त्यामुळे येऊ पाहणारे प्रश्न, विषय, व्याकुळता, शोध, प्रयत्न वगैरे. 

 अट्टाहास किंव्हा अपेक्षा सोडून द्यावी. विषय वाटला तर त्याने व्याकुळ होऊ नये, ते गूढ प्रकरणे स्वीकारावे. अमुक एक केले म्हणजे त्याचा व्यवहारिक परिणाम लगेच व्हायला हवा, असेही काहीही नाही. मुळात परिणामांकडे लक्ष देऊच नये. आपण कार्य करावे दृश्यात. योग्य ते परिणाम किंव्हा फळ आपल्याला मिळेल. दुसऱ्या शब्दात श्रद्धा अशी शक्ती किंव्हा भाव आहे, ज्यामुळे कार्य आणि परिणाम ह्यात गूढ संबंध जोडते आणि तसे ध्यानात येऊ देते. कार्य आपण करावे आणि परिणाम भगवंत योग्य देतो, अशी खात्री बाळगावी. 

 हरि ओम.

 

 Shree 

 What seems to be happening? A few observations -

 1) as an idea of data, logic, sequence, multitasking...there are so many things that seem to engage us in perpetual action that we lose the significance of deep thinking. The question is - how should this be subsequently seen? Is the answer in logic?

 2) Fear can't go away just like that by increasing the frequency of action of any kind. It needs to be seen, observed, engaged consciously without ridiculing the self. Each one will have his/ her own process of doing it. So offer patience to others to search or explore this. Too much of self absorbtion doesn't necessarily make the fear go away. In fact, if it is realized that fear is an integral part of human situation, then one would address this inquiry in perhaps a different manner, instead of logic alone. 

 3) I am not here to judge myself or yourself _through_ fear. This is a big learning. Because I acknowledge that you are much, much more than fear alone. My dealings with you would be an offering with this acknowledgement. 

 4) Evaluation based on human condition in any form, in any time, in any space is really not necessary. Just accept.

 5) each one of us has an access code to peace. Engage with it, so it grows and one sees everything with that one crucial aspect.

 5) The access code is the starting step for eternal being. It is as important as the final being itself. So don't undervalue this step. 

 Hari Om.

 

 श्री 

 वेळ कधी फुकट जातो का? अपेक्षा असली तर वेळेशी संबंध असे होते की तो वाया जात आहे, असे वाटू शकते. म्हणून ध्यान करावे आणि भगवंताचे सदैव चिंतन करावे. त्यातून वेळेशी संबंध शुद्ध होत जाईल आणि मनःशांती लाभेल.

 कोळसा काळा तो काळा राहतोच...मग त्यात कितीही भर घालावे किंवा वजा करावे. म्हणजे तसा प्रपंचाचा स्वभाव आहे. म्हणून त्यात परिवर्तन होऊ देणे महत्वाचे आहे. 

 इतरांना भीती दाखवून किंव्हा खंत देऊन काम करून घेणे बरोबर नाही, कारण तुम्ही सगळीकडे तेच पसरवता. प्रेम द्यावे, आपुलकीने सर्व काही संबंध ठेवावे - त्यातून कुठलेही कार्य सुखकर होते. आणि आणखीन काय हवे असते?!!

 हरि ओम.

 

Shree

 

Shree 

  _Thinking about external situation_ converts existential experience into some _form of data_ and results into causes and effects. Therefore, in a way, thinking induces a change in reality. 

 What is very subtle in this process is from where does thinking generate or what is the _motive_ of thought? Because thought is not equal to motive. Just as any tool is neutral in expression, in the same manner, thoughts are neutral. It is the intent by which a thought gets created, that introduces an effect on the self and reality. Many people forget this aspect. 

 In other words, thinking is visible, however intent that lies prior to thought, is invisible. Therefore there is _something_ that exists even behind or beyond thoughts! 

 In philosophy , there is an acknowledgement of this invisible medium and several explorations to access it or to reclaim it or to become it. This is called the _Path_ and the reward for reclaiming it is liberation or unconditional existence. 

 

How to reclaim this - is the next crucial question to us and what happens _during_ the process of reclamation? An entire Indian philosophy exists that expresses acknowledge, process, effect of this reclamation. 

 However although there might seem as a stated method to do this, each one has to realize this experience by himself/ herself. The realization calls for trust. 

 उपनिषदे वाचून भगवंत संपला असा होत नाही. प्रत्येक नामात भगवंताचे असणेपण नवीन जाणवायला हवे. तसा प्रत्यक्ष मनोभाव Dnyaneshwar माऊली ह्यांचा झाला.

 म्हणून आपण ह्याकडे परत वळूया

 जाणीव नेणीव भगवंती नाही I 

उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 सर्वात मोलाचे पाऊल असेल, तर *वेळ देणे* स्वतःला. त्यातून विचार धारा, भावना शांत होऊ पाहतात - म्हणजे आसक्ती जी त्यात गुंतण्यामुळे होते, ती शिथिल होते. आपण खूप पद्धतीने विघटित असतो, अस्थिर असतो आणि व्याकुळ असतो. त्यात बाहेरची कुठलीही गोष्ट शांत करायला मदत करणे कठीण. शांती भाव आतून प्रस्थापित होऊ द्यायचा असतो - म्हणजे इथे परिवर्तन ह्याकडे रोख आहे. 

 त्यातून होणारा परिणाम म्हणजे प्रचंड आपुलकीचा सर्वांवर वर्षाव होणे आणि प्रचंड स्वीकारण्याची शक्ती. हेच येणारा काळ खुणावत आहे.

 मी आहे अपुरा आणि तात्पुरता. पण त्यातून आपुलकी तरीही देता येते आणि आत निर्माण करताही येऊ शकते. इच्छा हवी. 

 ह्याची गरज सध्या घरात, नात्यात, देहाच्या अवस्थेत, ऐकण्यात, सांगण्यात, बघण्यात, कामात, विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना, आकाशात बघण्यात, फिरताना, खाण्यात, सगळीकडे आहे. 

 आपुलकीचा संबंध वेळेशी - म्हणजे अस्तित्व भावाशी - खूप निकटचा आहे. आपुलकीतून कर्तव्याची व्याख्या येते. आपुलकीतून श्रद्धा प्रस्थापित होते. आपुलकीतून योग्य होण्यावर श्रद्धा बसते. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 अस्तित्व भावनेवर *लक्ष* सतत स्थित होणे महत्वाचे आहे. म्हणजेच त्या भावनेचे चिंतन असावे, श्रद्धा असावी, विचार असावा, भावना ठेवावी, कर्तव्य करावे, नाम घेत रहावे, कार्याची जाणीव शुद्ध करत जाणे, वगैरे. 

 प्रकरण असे आहे की अस्तित्वात dnyan क्षमता आणि निर्मिती क्षमता असतात, ज्यामुळे सर्व रूप आणि आकार आणि त्यांच्यातील संबंध प्रस्थापित होतात. इथे "सबंध" म्हणजे परावलंबित राहण्याचे रुपे आणि त्यामुळे मर्यादित होऊ पाहणारे स्मरण आणि अहं भावाची निर्मिती. 

 थोडक्यात अस्तित्वात परिणाम असतो आणि त्याचा एक घटक म्हणजे "मन". परिणाम अटळ आहे, म्हणून मन आणि गुंतणे तर होणार. त्यामुळे हा स्वभाव ओळखता, भगवंताचे संस्कार आत आत्मसात होऊ देणे ठरते. त्यामुळे खरी शांती कालांतराने लाभते. शांतीचे महत्व आपल्याला सध्या पूर्णपणे ठाऊक नाही, त्याचे आकलन होत नाही. तरीही काहीही झाले, तरी नाम घेणे सोडू नये. 

 आपण असतो, व्यवहार करतो, काम करतो. म्हणजे आपण काहीतरी अस्तित्वात "देतो". ते निस्वार्थ पद्धतीने होऊ द्यावे आणि एकदा दिले की त्यात गुंतून राहू नये. देण्याचा _योग्य_ परिणाम होईलच, अशी खात्री बाळगावी. भगवंत सर्व हालचाली योग्यच करतो, म्हणून श्रद्धा असावी.

 हरि ओम.

 

 

श्री 

 कदाचित माझ्यासाठी भावना आणि त्यातून होणारे गूढ संबंध महत्वाचे मुल्य दर्शवत असावेत. 

 म्हणून त्यामुळे निर्माण होणारे प्रश्न, विषय, शोध, संतुलन, संबंध वगैरे. 

 वरील क्रियेत सर्व गुंतलेले किंव्हा संबंधित असते, असे मला वाटते. दुसरे म्हणजे त्यात काही स्पष्टीकरण पूर्णपणे देता येणे अवघड (पण त्याचे काहीही वाटून न घेणे). 

 तिसरं म्हणजे शांत होण्याचा मार्ग गूढ असावा ह्याच्यातून. ते जोपासावा. आणि तो जोपासताना व्याकुळ होण्याची गरज नाही, दुःखी बाळगण्याची गरज नाही, इतरांचे मतांचे काहीही वाटून घ्यायचे नाही...जो वेळ लागू शकेल, तो व्यवस्थित घ्यावा न बिचकता. शांतीचा मार्ग कदाचित माझ्यासाठी भावनेतून असावा. 

 सर्व गोष्टी बुद्धीने करायलाच हवे, असे काहीही नाही. विघटन का होते आणि कसे आणि साखळी काय असते, ह्यातून शांती भाव स्थित नसतो आणि बुद्धीतून न समजून घेता तरीही शांती भाव येऊ शकते.

 हरि ओम. 

 

श्री 

 बुद्धीतून अस्तित्व भावनेचा (भावाचा) अर्थ समजून घेणे, हा एक मार्ग झाला. त्याच बरोबर श्रद्धेचे परिणाम होऊ देणे आणि त्यातून भाव आत्मसात होऊ देणे,  हा ही मार्ग झाला. 

 अस्तित्व भाव कुठल्याही घटकेतून निरनिराळ्या पद्धतीने (संबंधांच्या रूपातून) समजून घेता येतो. तो समजून आला, तरीही मुख्य स्वतःत परिवर्तन होण्यासाठी श्रद्धा वाढवायला लागते. म्हणून इतर घटकांचा परिणाम होत असताना (आपण वावरत असताना), चिंतन करत राहावे किंव्हा श्रद्धा भाव वाढवत रहावे. 

 बुद्धीतून कितीही सूक्ष्म घटकेचे रूप समजून घेतले, तरीही श्रद्धा असायला लागते, कारण _अस्तित्व_ म्हणजे फक्त बुद्धीची समज नाही. आता आपण आलो आहोत घटकांच्या व्यवहारामुळे, तरी त्यांना खरे मानावे का, हा प्रश्न आहे. हा प्रश्न मानवालाच पडतो, म्हणून मन कष्टी होते आणि *शोध* असतो अनुभवात, ओढाताण होते आणि प्रयत्न, सैय्यम, श्रद्धा अश्या गुणांचे संवर्धन करावे लागते. 

 ओढाताण अहं भाव प्रस्थापित झाल्यामुळे होते, पण खरे कार्य भगवंताचे असते. आपण फक्त देत रहावे आणि अस्तित्वात असताना भगवंताचे जिवंत स्मरण ठेवावे नाम घेत.

 हरि ओम.

 

 Shree 

 

अस्तित्वात असणे म्हणजे आत्ताच्या क्षणी जगत राहणे आणि हेतूच्या पलीकडे असणे.  वगैरे. तिथे जरी हालचाली जाणवल्या, तरीही त्यात आसक्ती न राहणे आणि त्याचे परिवर्तन रूप किंव्हा आकारात नाही होणे. हे खूप महत्त्वाचे आहे - की अस्तित्व भाव इतका सूक्ष्म आणि शुद्ध असतो, की त्यातून कुठल्याही हालचाली निर्मितीचे परिणाम करत नाही (थोडक्यात समाधान भाव असतो).

 शुद्ध भावाच्या अंतरावरून विघटन, साखळी, संबंध, घटक येत राहतात आणि त्यात जर संबंध आसक्तीचे झाले, तर आपण कुठल्यातरी जीवात येतो. 

 अस्तित्व भाव, हा अनुभव, पलीकडील असतो....तो नुसता सांगणे किंवा संबंधात मांडणे, म्हणजे बहिर्मुख होत राहणे. जितके जास्ती अंतर, तितके असे वाटते की "मी करत आहे". म्हणजे "मी" ह्याचा अर्थ "सत्यातून अंतर". कुठल्याही घटकेत गुंतणे म्हणजे अस्तित्व पासून दूर असणे - मग ती बुद्धी जरी असली तरीही. म्हणून सर्व घटकांना अर्पण (अपेक्षा न ठेवणे) होऊ द्यावे लागते, म्हणजे ते शांत होतात आणि जे राहते, ते फक्त अस्तित्व भाव. 

 प्रश्न असा पडू शकतो, की द्वैत आले तरी का? एका अर्थी हा गिरट्या घालणारा प्रश्न आहे आणि दुसऱ्या अर्थी तो टप्पा मानून पलीकडे होण्याचे सूचित करतो. टप्पा ओळखण्यासाठी सतत चिंतन करत राहावे लागते आणि श्रद्धा वाढवायला लागते.

 

हरि ओम.