श्री
श्री
आपण - विचार किंव्हा विचारांमुळे झालेला स्वभाव - हे *नसतो*. आपण विचारातून _ठरत_ नसतो, नाही की कुठलेही हालचाल किंव्हा दृश्य जगातील कुठलेही घटक. म्हणजे अनुभव आणि जगणे आणि शांत भाव - हे विचारांनी सिद्ध होत नाही.
विचार वापरून _सिद्ध_ होण्याची एक पद्धत असते. सिद्ध म्हणजे शक्तीचे एका पद्धतीने वावर आणि त्यावरून होणाऱ्या हालचाली. हालचाली फक्त आकाराचे नसून, तर ते विचारांचेही असतात किंव्हा सूक्ष्मातही असतात. सर्व सृष्टी सिद्ध होण्याच्या मागे असते. पण असा कधीतरी विचार येतो की सिद्ध होण्यातून समाधान प्राप्त होत नाही... थोडक्यात सिद्ध होणे आणि समाधान - ह्या भिन्न गोष्टी आहेत आणि सिद्ध होण्याची प्रवृत्ती शिथिल झाली की समाधान गवसते!
अजब आहे. सर्व गुंतून राहण्याचा हेतू सिद्ध होण्यासाठी असतो, पण समाधान काही गवसत नाही! जेव्हा "त्याग" होतो, तेव्हा समाधान गवसते...
आपण स्वतः सिद्ध आणि समाधानी आहोत. हेच जाणून घ्यायचे असते.
हरि ओम.
श्री
वेगळेपणातून, तात्पुरत्या भावना ह्यातून, कप्प्यातून, अनेकातून व्यवहार होत राहताना जाणवतात. इथे व्यवहार म्हणजे हालचालही म्हणून शकतो. व्यवहारासाठी हे सर्व पाहिजे, अशी आपली मनोधारणा झाली आहे, कारण त्यातून सिद्ध होण्याची अपेक्षा असते.
प्रकरण असे आहे की व्यवहार झाल्यावरही सिद्धत्व संपूर्ण येत नाही किंव्हा शांत होत नाही....उलट अजून काही पुढे असण्याचे खुणावत बसते. तात्पर्य असे, की व्यवहारातून शांती येणे अवघड. त्यासाठी मनाने दाखवलेला सिद्ध होण्याचा मार्ग सोडावा लागतो. इथे मन असे समजून घेते की सिद्धत्व काहीतरी परावलंबित क्रिया करूनच येणार. पण सत्य तसे नाही.
प्रवाहातून तात्पुरतेपण वाटून घेतले, तर पूर्णत्व काहीतरी करून किंव्हा भरून किंव्हा वगळून येणे अवघड आहे. प्रवाह कसा होतो, हे पाहिले पचनी होणे गरजेचे असते आणि प्रवाहातून _मी_, ही संकल्पना, आधारलेली नसते, हे ही आत्मसात होणे गरजेचे असते.
तसे आत्मसात झाले, की शांती भाव प्रस्थापित होतो.
हरि ओम.
श्री
अस्तित्व स्वीकारावे लागते - म्हणजे त्याला बुद्धीच्या भाषेत न बघता "ते आहेच" असे मान्य करावे लागते. म्हणजे सुरुवात आणि शेवट अश्या चष्म्यातून बघण्याच्या _पलीकडे_ ते आत्मसात व्हावे लागते. त्यासाठी बुद्धी शांत होणे गरजेचे असते किंव्हा श्रद्धा वाढत राहणे. म्हणून अंतर्मुख होण्याचा मार्ग स्वीकारावा लागतो.
कुठल्याही परिस्थितीची आसक्ती कुठून येते - हे उत्तर मिळणे बुद्धीला अवघड असते. म्हणून बुद्धी त्या प्रश्नाचा "विषय" करते आणि ते उत्तर मिळण्यासाठी गुंतून राहते. त्यातून जे पदरी येते, ते म्हणजे कष्ट, व्याकुळता, बेचैनी, चिंता, काळजी, वगैरे. म्हणजे थोडक्यात ज्या पद्धतीने उत्तर संपादन करण्याचा प्रयत्न बुद्धी करते, त्यातून शांती भाव किंव्हा समाधान मिळणे कठीण.
कुठल्या शोधात माणूस असतो? पूर्णत्व. किंव्हा समाधान किंव्हा शांती. ती जाणीव का येते? कारण कार्यातून एक वेगळेपण, तात्पुरतेपण, अपुरेपण भाव ध्यानात वावरत असतो आणि व्यवहार करायला परावृत्त करतो.
सत्य जाणून घ्यायचे असेल, तर असे की सर्वांच्या मुळाशी भगवंत शक्तीचे कार्य ओळखावे. ते कार्य म्हणजे सूक्ष्म, शुद्ध, विशाल, स्थिर, कायम असे असते. ते ओळखण्यासाठी स्वतः आपण विलीन होणे गरजेचे ठरते.
ते होण्यासाठी _प्रवास_ असतो, जो सामोरे जायला लागतो. श्रद्धेने तो प्रवास घ्यावा आणि शांत व्हावे.
हरि ओम.
श्री
चिंतन करावे. म्हणजे आसक्ती का येते, कशी येते, कुठून येते, हे ओळखावे शांतपणे. आसक्ती हा विषय नसून, तो स्वभाव आहे जो कार्यातून होतो. म्हणून त्या कार्याला आत्मसात करून विषय विलीन करावे किंवा आसक्ती शिथिल होऊ द्यावी.
कुणाचाही स्वभाव किंव्हा त्यावरून हेतू व्ययक्तिक मानू नये. स्वभाव ना आपला असतो ना त्याचा - कार्य घडतं. ही जाणीव खोलवर गेली, की शांती प्रस्थापित होते. कार्याचे प्रयोजन भगवंताच्या इच्छेने साकार होते, म्हणून ते स्वीकारावे लागते शांतीने.
हरि ओम.
श्री
भगवंत एक सत्य अस्तित्वात असणारा अनुभव ठरतो. सामान्य जाणिवेत अनुभवाला काही क्रिया लागतात - साखळी, स्तर, संबंध, दृश्य, परिस्थिती, हालचाली, बदल, भाव, घटक, रूप, आकार, वगैरे. त्यात सर्वांगीण कार्यातून अनुभव येतो आणि तो येत असताना, त्याचा परिणाम म्हणजे "मी" होतो किंव्हा सत्यापासून वेगळे स्मरण होते, ज्याला जीव खूप आसक्ती ठेवतो...इतकी की ती त्याच्या अस्तित्वाची ओळख ठरते.
आपले असणे, जगणे, वावरणे, निघून जाणे - हे सर्व त्या अनुभवात बसते. प्रकार काय आहे, तो जरी ओळखता आला, तरी योग्य दिशेला प्रवास ध्यानी यायला सुरुवात होते. म्हणजे दृश्यात स्वतःचे वर्तन योग्य कसे ठेवावे, हा विचार यायला सुरू होतो. Critical thinking (which includes doubt, speculation, dilemma, decision and trust).
विघटित मार्गातून - किंव्हा बुद्धीच्या शक्तीतून - कितीही पर्याय शोधण्याचे प्रयत्न केले किंव्हा सिद्ध होण्याचा आटापिटा केला - तरीही सत्य (आणि त्या शोधातील स्थित होणारे तात्पुरतेपणाचे प्रश्न) झाकले जाऊ शकत नाही. म्हणजे थोडक्यात सर्व द्वैत जगाचा आधार किंव्हा निर्माता भगवंत आहे.
अश्या प्रकारे सिद्ध होत राहण्याचा विचार फाउल पडतो आणि आपल्याच अपुरेपणाची जाणीव तशीच राहते. दुसऱ्या शब्दात ह्याला "वासनेत सतत गुंतून राहणे" असेही म्हणतात.
त्यागाचा भाव आत्मसात झाल्याशिवाय वरील प्रकारातून मुक्तता नाही. अहं भाव का असतो, हे गूढ रहस्य आहे. ते भगवंताच्या चिंतनातून शांत होते आणि भगवंताचे अस्तित्व स्थित होते.
हरि ओम.
श्री
मी म्हणजे कोण आणि कुठून येतो, ह्यासाठी संपूर्ण स्वतःला भगवंताच्या शक्तित विलीन करावे. काहीही बिघडणार नाही त्यांनी. उलट शांती लाभेल.
प्रत्येकजण सत्य त्याच्या त्याच्या रूपातून आत्मसात करतो. अर्थात आत्मसात होण्याच्या क्रियेत रूपात _परिवर्तन_ होऊन विलीन होणे अभिप्रेत आहे. परिवर्तन सर्वांगीण क्रिया आहे, ज्यात योग्य वेळ द्यावा लागतो आणि "योग्य वेळ किती" हे भगवंत ठरवतो. म्हणून त्याला शरण जावे.
जेवढे जीव, तेवढ्या वाटा आहेत सत्यात विलीन व्हायला. म्हणजे ह्या अर्थाने सत्य अधिक किंव्हा सर्वात श्रेष्ठ आहे आणि स्वतः सिद्ध आहे - बाकी सारे रूप त्याच्यातून आलेले असल्यामुळे निमित्त ठरतात.
प्रत्येकाचे रूप संधी आणि मर्यादा देत राहील. म्हणून चिंतन सतत सुरू ठेवावे, म्हणजे दोघांचाही समतोल गाठता येऊ शकते.
इथे लोकं खूप अधीर असतात सत्य आत्मसात होण्यात. अधीर होणे, हे तर सर्व स्तरात दिसून येते, पण ह्याने समाधान गवसणे कठीण. पटकन काही करणे, ह्यात अभिप्रेत नाही. प्रयत्न हवा निश्चित, पण फळ देणारा तो ठरवतो. म्हणून विवेक बुद्धी वापरणे गरजेचे ठरते आणि अर्थातच श्रद्धेचा परिणाम स्वीकारत राहायला लागते.
श्रद्धेचा परिणाम स्वीकारत राहताना दुःख होईल - pain is inevitable - पण त्यात गुंतून राहण्याचा स्वभाव शिथिल होईल - suffering is optional/ a matter of choice.
म्हणून दुःख, ह्याला, शांतीने स्वीकारावे.
इथे असेही दिसून येते की विचार _साखळी_ दर्शवते. निर्णय हा आहे, की त्या साखळीत गुंतावे की गरज नाही?
हरि ओम.
