श्री

 

श्री 

 

Dyanala बरेच कंगोरे असू शकतात. एका प्रकारे dnyan म्हणजे अस्तित्वच आहे, म्हणून अस्तित्वाचा अर्थ दृश्यात अनेक संबंधांच्या रूपातून प्रस्थापित होतो. प्रत्येक जीवाचे dnyan संपादन होण्यामध्ये प्रवास असतो, शोध असतो सत्याचा. शोध, ह्या भावनेला इथे मी बौद्धिक हेतू लावत नाही, की त्यामुळे कोडी सुटतील. इथे शोध, जो मला आवडतो अर्थ, तो असा आहे की ती नैसर्गिक सत्याकडे जाण्याची किंव्हा होण्याची प्रगती म्हणायला हवी. ह्या शोधात अनेक समस्या, प्रश्न, व्याकुळता येतील. त्यांचे उत्तरे कधी, कधी मिळतील तर कधी, कधी सैय्यमाने कालांतराने उत्तरांची भूमिका स्पष्ट होईल. 

 

इथे बरोबरीने dnyan किंव्हा माहितीचे स्थान बघायला हवे..की वरील शोधाला ते पूरक कसे ठरते. मला खूप वर्ष शंका, authetic idea, ह्यावर व्याकुळ होत होतं. हे वाचू का ते वाचू, हे बघू की ते बघू, हे सत्य की त्याला सत्य म्हणावे...असे काहीसे होत असे. 

 

काही काळापासून असे जाणवायला लागले आहे, की "हे का ते" ह्या बहिर्मुख भूमिकेत काहीही तथ्य नसते विशेष. त्यावर सत्य किंव्हा शांती अवलंबून ठेवू नये. सत्य अंतर्मुख होण्यात आहे, आणि जी काही कृती तसे घडवून आणेल, त्याला आपल्यासाठी तरी योग्य मार्ग म्हणावा. मग ह्या तत्वावर माहितीचा प्रश्न निराळा उभा राहतो. तो असा, की "योग्य मार्ग" पत्करावा आणि स्वस्थ असावं दृश्यात वावरताना.

 

हरि ओम.

 

 

श्री 

 

अहं वृत्ती सर्व स्तरात (द्वैताचा अनुभव जो वासनेतून प्रस्थापित व्हायला लागतो) स्थित असल्यामुळे, _स्मरण प्रकट होते दृश्याचे_. त्यातून सिद्धत्व, तात्पुरतेपण, वेगळेपण, असे सारे भाव वावरत असतात. थोडक्यात अस्तित्व शक्तीच्या कार्यामुळे, जी क्रिया होते, त्यातून असे सारे भाव निर्माण होत राहतात. _मूळ कारण_ अस्तित्व शक्ती आहे....त्याच्या नुसत्या असण्यामुळे, हे सारे होते, दृष्टीस येते, स्थळ आणि काळ होते आणि परिणाम भोगला जातो! पण इथे प्रकरण संपत नाही, म्हणून हताश होण्याची जरूरी मुळीच नाही. चक्र आहे. _ह्याचा अर्थ शांती कुठल्याही स्थितीत प्रस्थापित होऊ शकते_. हे शक्य आहे, शंका घेण्याची जरुरी नाही. 

 

शांती प्रस्थापित होणे, म्हणजे सर्वांगीण परिवर्तन होणे, विलीन होणे, सूक्ष्म होणे, विशाल होणे, अमर्यादित होणे, स्वीकारणे, आपुलकी येणे, स्थिर होणे...

 

ह्याचा तिसरा अर्थ असा, की परिस्थिती कशीही जरी असली, तरी आपण आनंदी असू शकतो कारण सत्याचा आनंद हा परिस्थितीशी निगडित नसतो (म्हणजे तो पलीकडे स्थित राहतो). म्हणजे खऱ्या आनंदाचा शोध आपल्याला पलीकडे स्थित करतो, शांत करतो, सर्व काही सोडायला भाग पाडतो. 

 

हरि ओम.

 

 

श्री 

 

सत्य ओळखायला लागते आणि त्यासाठी शांत, सर्वांगीण भाव प्रस्थापित होणे आवश्यक आहे. त्यासाठी प्रयत्न करायला हरकत नाही, पण देवाची कृपा लागते. देवाचीबकृपा म्हणजे आपल्या आकलनाच्याही पलीकडे, बुद्धीच्या पलीकडे योग्य कार्याचा परिणाम _ध्यानात येणे_. म्हणजे इथे मी काहीतरी करण्यापेक्षा, आपोआप काही गोष्टी ध्यानात येतात आणि योग्य परिवर्तन आणतात. त्याला *प्रतिभा* म्हणतात. त्यासाठी मन शांत होणे गरजेचे असते. 

 

मी काही करू किंव्हा न करू, हे महत्वाचे नसते. मुळात "मी" ह्याने सत्यपणा गढूळ होऊ शकते, अहं वृत्ती मिसळू शकते आणि त्यातून स्वार्थी संबंध प्रस्थापित होऊ शकतात. स्वार्थी वृत्ती खूप सूक्ष्म स्तरातून प्रकट होऊ शकते. 

 

म्हणून अंतःकरण शुद्ध होण्याची गरज असते. आजच्या जमान्यात त्याचा अर्थ काय असावा, ते बघावे.

 

हरि ओम.

 

 

श्री 

 

जाणीव नेणीव भगवंती नाही I

उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II

 

वृत्ती किंव्हा वासना भगवंत भावाला देखील स्वार्थी करते किंव्हा त्याचा उपयोग प्रपंचाचे समस्या सोडवण्यासाठी वापर केलेले जाते. आपली बुद्धी, भावना, देह हे वासनेतून आले आहे..म्हणजे त्यात वासनेचे बीज असते. म्हणून बुद्धीने, भावनेने समाधान आणि शांती भाव प्रस्थापित होईल का, हे ओळखावे. हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे, कारण बुद्धीतून जो स्वभाव होतो, त्यातही स्वार्थी हेतूचा परिणाम दिसून येतो आणि त्यावरून परिणाम होत राहतो. म्हणजे परिणाम प्रकार गूढ आहे, चक्र आहे...त्यात अनेक स्तर सामावलेले असतात. म्हणून परिणामाला रेषेसारखे बघू नये. 

 

तात्पर्य, भगवंत भाव ध्यानी येणे गूढ आहे. सातत्याने नामस्मरण किंव्हा भगवंताचे चिंतन करत राहावे.

 

हरि ओम.

 

 

श्री 

 

विघटित होण्याचा परिणाम खूप गंभीर असतो आणि आकलनाच्याही पलीकडे असतो. सिद्ध होण्याचा अट्टाहास, व्याकुळता, बेचैनी वगैरे ह्या विघटित क्रियेमुळे येत राहते. "मी" ह्या भावनेला प्रज्वलित ठेवणे देखील विघटित रूपाचे प्रदर्शन आहे. म्हणून ते अयोग्य आहे. 

 

तरीही वरील कार्याला भगवत इच्छा मानून शांतीकडे प्रवास थाटावा. म्हणजे वृत्तीत "दोष" समजून घेऊन, ती शांत कशी होईल, ह्यावर चिंतन करावे. 

 

इथे प्रश्न "संवाद" ठेवण्याचा आहे. संवाद अनेक प्रकारचे असतात - भगवंताशी, स्वतःशी, दुसऱ्यांशी. भगवंताशी संवाद स्पष्टतेने साधणे...म्हणजे अंतःकरण शुद्ध करणे. त्यातून स्वतःशी संवाद आणि इतरांशी देखील सुधारतो. Self talk. This self talk is based on the foundation of Existence, then the Self and then with the other. 

 

बघण्यात, बोलण्यातही तेच आहे. पहिले भगवत भावाला बघतो/ बोलतो; मग स्वतःला बघतो/ बोलतो आणि त्यातून इतरांशी बोलतो/बघतो. 

 

हरि ओम.

 

 

 

 

श्री

 श्री 

सर्व काही होत असते. आत्मा अशी गोष्ट आहे, की तिचे अस्तित्व शांती भाव आणि दृश्य प्रस्थापित होण्यात राहते. The form of Existence is transcendental _and_ visible at the same time. म्हणून अंतर्मुख अस्तित्व भाव आणि बहिर्मुख अस्तित्व भाव दोन्ही ध्यानात येऊ पाहतात आणि दोघांचाही _संबंध_ असतो. संबंध असतो म्हणून प्रश्न येतात, व्याकुळता असते, वृत्ती असते, आणि मुख्यतः *प्रवास असतो मार्ग आत्मसात होण्याचा*.  प्रत्येकाचा प्रवास वेगळा, पण प्रत्येकाला प्रश्न असतात, जे सांगता येत नाही, व्याकुळता बोचणारी होत असते, कुणाला काय सांगू असेही वाटते, वगैरे...त्यातून मार्गाचा *शोध* असतो. हे सर्व गूढ आहे, मान्य आहे. त्या भीतीतून परिवर्तन होत आपुलकी स्थित करायची असते. स्वतः जसे आपण विलीन होतो, तशी आपुलकी प्रस्थापित होते. 

प्रश्न असेही असू शकतात, की शांती आत्मसात करावे किंवा विषय/ दृश्यात गुंतून राहणे? एक काळ जायला लागतो, की त्यातून हा प्रश्न गळून पडतो (विलीन होतो, शांत होतो) आणि शांती भाव स्थित होते. ह्याला देखील प्रवास म्हणावा. हा भगवंताने दिलेला आहे. तो स्वीकार करायला हवा. ह्या प्रवासाला "का" विचारू नये किंव्हा चिकित्सा करू नये. प्रवास असतो. 

मी अस्तित्व आहे. म्हणून खूप साऱ्या गोष्टी असणार आहे, संबंधात प्रकट होणार आहे, आणि ते विलीन (शांत) होण्यासाठीचा मार्गही जाणवला जाणार आहे. 

हरि ओम.

Shree 

Messiness or incompleteness is ok to have. Messiness requires acceptance and handling with care or synthesis...both. This feeling can't be blocked or lay hidden. 

Therefore what are the ways wherein this feeling can be channelised and made calmer? 

This feeling is inherent in a human being. But multitasking or then AI,...is it a means to calm this feeling? Is anything really to be "solved" and looked at?

Hari Om.

श्री

 

श्री 

 

दृश्य, रूप, आकार, स्वभाव, जाणीव, संबंध, हालचाली, बदल, गती - ह्या गोष्टी काय असतात आणि त्यांचा हेतू काय असतो, हे मनावर निर्भर ठरते...जसे त्याकडे आपण बघू. ह्याचा अर्थ की अंतःकरण शुद्ध झाले, तर हेतू शुद्ध जाणवेल, नाहीतर काहीही जाणवेल. त्या अर्थाने बाहेरील दृश्याशी संबंध हे आतील स्थितीचे प्रतिबिंब मानावे. तलवार किंव्हा जाणीव *दुहेरी* आहे. बाहेर जे काही बघू, त्याचे बीज आत स्थित असते. हे विसरून नाही चालणार आणि त्यातूनच प्रयत्न, सैय्यम, श्रद्धेचे उगम होते मनाचे....ज्यामुळे शुद्धता मनाला लाभते. To become sacred or pure is a process that involves outside and inside reality.

 

ह्याचा असाही अर्थ निघतो की प्रत्येकाचा प्रवास असतो शुद्ध होण्याचा, अंतर्मुख होण्याचा, भगवंत जाणून घेण्याचा. म्हणून द्वैताचे अनुभव टप्प्या सारखे बघायला हवे. मला अनुभव असा का आणि त्याला तसा का, ह्यात चिकित्सा करून उपयोगाचे नाही. मला अनुभव ह्या वेळेला असा का यावा, किंव्हा पूर्वी होऊन गेलेले विचार आणि येऊ पाहणारे विचार, ह्याचीही चिकित्सा करून उपयोगाचे नाही. विचार येतील आणि जातील...विचार निर्माण होत राहतील, भावना येत राहतील, संबंध घडत राहतील, हालचाली दिसून येतील. सर्व काही होत राहील. 

 

म्हणून वास्तुकलेत कशी निर्मिती होऊ द्यावी, हे शुद्ध अंतःकरण ठेऊन करावे. दुसऱ्यांना त्याचे महत्त्व पटो किंव्हा न पटो, आपले ध्येय स्थिर असणे गरजेचे असते. 

 

अजून एक गोष्ट ही की अंतर्मुख होण्याची क्रिया होत असतेच. Internalisation. ही खूप महत्वाची क्रिया आहे आणि त्यातून खूप काही गोष्टी उफाळून येऊ शकतात. त्याने घाबरून जाऊ नये किंव्हा सोडवण्याचीही गरज नाही. त्याकडे शांतीने बघावे आणि कार्य करावे.

 

हरि ओम.

 

 

Shree 

 

Influences, inspirations, conflicts, values, perceptions of environment and humanity ...all make ingredients for design. Mind is always full of these. Does design occur (as an action) to justify or prove anything? Perhaps real action is something that is beyond any justification. Such an action is not understood well by the public perhaps, but that doesn't diminish the importance of its place in the making of things. 

 

Values and the geometry that makes those _manifest_ aren't necessarily seen as a straight algorithm or a logical based idea. "Ask the building what it wants to be?"...Louis Kahn summarises this journey aptly. Any intangible nebulous idea would get an Order of geometry that is bodily seen. We exist (also) as a body, therefore the ideas need some "form". 

 

We exist (also) as bodies, therefore the mysterious needs to get established as an environment. There is a _need_ here to create a form.

 

Hari Om.

 

 

Shree 

 

One can see architecture as a means to _express_ something. For me, it is a feeling of groundedness or comfort or relating to things around me and giving me peace. That is...a stable feeling. In that aspect, the elements and their compositions, proportions, scales require to generate that feel. This feel probably goes beyond the self's limited interests. Perhaps this feel also is dependent on the environment, sun, air or breeze, rains, temperature, density. Is this feel universal for all cultures? Yes. But the form evoking the feel can be highly contextual. 

 

Therefore lightness, darkness, bigness, containment, proportionate, appropriately scaled, intimate are universal requirements which require unique expressions for each engagement. 

 

In effect, all of us 'speak' the same language using different words.

 

I am bothered if my feelings that require expression are authentic or are they required to be justified? I am not sure of this answer, although I am tempted to say a firm no. Perhaps justification is an inevitable aspect of our experiences that keeps our innermost feelings subjected to some tension as they come into contact with the outside (or the other). 

 

And this is perhaps the most fundamental thing about us. That engaging with this tension of inner and outer (or to synthesise) is inevitable. I can neither confirm completely to inner voice nor the outer, but perhaps strive to merge the two. 

 

It is said philosophically, that only the inner voice should matter, because it informs the outer voice. I am yet to comprehend the full weight of that statement.

 

Hari Om.

 

 

Shree 

 

Some roles can only be understood in a _distance_. Since there exists a feeling of separation in all of us, there is relation, connection and distance that is perceived amongst any two things (द्वैत). 

 

द्वैत हा _अनुभव_ असतो ध्यानात. अनुभव, म्हणजे जे सत्य वाटते...ते सत्यपण वासना, विचार, भावना, देह, ह्या गोष्टींच्या _संबंधातून निर्माण_ होते. _द्वैताची निर्मिती भगवंताचे कार्य असते_. ह्याचा अर्थ हा की प्रत्येक स्तरात गूढ संबंध असतो, पण नेमकं कसा, हे सांगणे कठीण किंव्हा ह्याचा विचार करणेही अवघड असते. म्हणून त्या अर्थाने तिला दैवी *इच्छा* म्हणावी, की ती फक्त स्वीकारावी लागते शंका न घेता आणि जो काही प्रवास दिला गेलेला असतो, तो सामोरे जायला लागतो शांतीने. आणि जे सर्व द्यायला लागते, ते द्यावे. 

 

प्रश्न असा आहे, की द्वैत "खरे" असते का? जे _अंतर_ आपल्याला वाटते, ते खरेच अस्तित्वात असते का?! जीवाचा जन्म मुळातच द्वैतात निर्माण झाला असतो, म्हणून त्याचे बंधने निश्चित असतात. इथे बंधन - द्वैत, चक्र, भाव, कृती एकाच अर्थाने वापरले गेलेले संकल्पना आहेत. _गरज_ आधाराची त्यामुळे निर्माण होते....sense of belonging. असे म्हणतात की भगवंताला स्वतःच्या खेळाचा अनुभव घ्यायचा होता, की "खेळ म्हणजे तोच", म्हणून त्या गरजेचे स्थान दृश्यात उमटले आणि हालचाली निर्माण झाल्या. 

 

हे वरील वाक्य सांगण्याचे तात्पर्य हे की गरज ही संकल्पना विश्लेषणाच्या रुपात मांडायला लागते, बौद्धिक नाही. विश्लेषण म्हणजे ती संकल्पना शुद्ध स्वीकारावी लागते, शंका घेता येत नाही. 

 

स्वीकारणे सर्व काही, म्हणजे स्वतःकडे देखील विश्लेषण म्हणून बघणे. म्हणून नामस्मरणेचे महत्व.

 

हरि ओम.

 

 

श्री 

 

मी विश्लेषण आहे. अनुभव तर्काचा ठरतो की विश्लेषणात्मक, हे प्रारब्ध किंव्हा योग ठरवतो. इथं पर्यंत असे होण्याचे प्रयोजन माझे होते की भगवंताची इच्छा हा प्रश्न असतो माझ्या मनात. पण खूप सूक्ष्म प्रश्नांना विश्लेषण सारखे स्वीकारावे लागते असे दिसत आहे. मग त्यात लिहिणे आले, ऐकणे आले, शांत बसणे आले, चर्चा करणे आले, शांतीने जगणे आले, शांती हा भाव सिद्ध होण्याच्या पलीकडे असून त्याला आत्मसात करावे असा त्यात निश्चय आला, स्थळ आणि काळाकडे विश्लेषण म्हणून बघणे, हे आले....

 

मी का सिद्ध होऊ? कुणासाठी? कशासाठी? आणि ह्या प्रश्नाचे उत्तर द्यायलाही मी बांधील नाही. गोष्टींचे वावर आणि कुठल्याही रूपातील घडामोडी माझ्यावर अवलंबून नसतात. मग चिंता का करावी?! 

 

प्रगती जर मनाला अधिक व्याकुळ करत असली, तर त्या प्रगतीचा काय उपयोग?! काय मिळवायचे असते प्रत्येकाला कुणास ठाऊक! असू द्यावे सगळे. आज इथे ऊन आहे, उद्या तिकडे असेल. गोष्टींच्या हालचाली असणारच, नाही का?!

 

हरि ओम.

 

 

श्री 

 

मनाला संस्कार लागतात पूर्णत्वाच्या अर्थाचे किंव्हा चक्र कसे आणि कधी पूर्ण होईल त्याचे. त्यात "त्वरित होणे" आणि "अनंत काळाने होणे" हे दोन भाग जाणिवेत येऊ पाहतात. सध्याचे जग असे काहीसे बनले आहे की विघटित क्रिया खूप अधिक जाणवते, म्हणून सारखे त्वरित काहीतरी करत राहणे अशी मनोवृत्ती होण्याची संभावना खूप आहे, आणि जी होत चालली आहे. त्याच्यामुळे विचार धारा, भावना, स्मरण, अर्थ सगळं काहीसे बदलते. त्याचा विपरीत परिणाम असा की आपण विभक्त वाटून घेतो, एकलकोंडे होतो आणि एकटेपणा पदरी येतो. 

 

ह्याच्या उलट, सूक्ष्म जाणीव होणे, म्हणजे कार्य किंव्हा हालचालींना अनंत काळ लागणे, इतका की असे आत्मसात होणे की गोष्टी एका शक्तीमुळे घडत राहतात, त्यात आपला हातभार काहीही नाही! 

 

जेव्हा असा विचार मांडला जातो, की सर्व भगवंताच्या इच्छेने होते, त्याचा अर्थ असा की तिथे स्थळ आणि काळाला काहीही मर्यादा राहिली नाही आणि अशा वेळीस स्मरण जे होते, ते शांती भाव प्रकट करते. म्हणजे ज्या मनात असा शांत भाव प्रकट होतो, तो जीव देहात नसतो, किंव्हा जरुरी पुरते देहाचे व्यवहार करतो. त्याचा दृश्याशी संबंध खूप थोडा राहतो. म्हणजेच मन सूक्ष्म, विशाल आणि स्थिर होते. अशा जीवांना "संत" असे संबोधले आहे. म्हणून संत लोक विषयात गुंतत नाही, त्याच्या पलीकडे स्थित असतात. म्हणून त्यांच्याकडे आपण काही मागितले, तर आपली हाक मुळी त्यांच्या पर्यंत पोहोचत नाही, आणि त्यामुळे अपरिहार्य पद्धतीने आपल्याला पूर्ण मोकळे व्हायला लागते, शांत व्हायला लागते. ह्याला म्हणायचे सत्संगत. गती ती कोणती? जी भगवंत देईल ती. भगवंताची जाणीव म्हणजेच खूप अनंत काळाचा परिणाम. 

 

प्रारब्धाची मर्यादा देहा पर्यंत असते. आपले स्मरण, भाव, मन हे देहाशी मर्यादित करण्याची गरज नाही. देह एका प्रकारे जाणिवेची स्थिती करतो, त्याच्या संस्कारांमुळे. आपण ह्या देहात राहून, देहातीत बनू शकतो, सूक्ष्म होऊ शकतो आणि भगवंताचे होऊ शकतो. त्याची इच्छा जाणून घेऊ शकतो. त्याला जाणुन घेणे हे जीवाचे अंतर्मुख कर्तव्य आहे, ते दुसऱ्यांना सांगता येणे कठीण. 

 

हरि ओम.