Wednesday, September 30, 2026

श्री

 

श्री 

 घडामोडी कृती करण्यासाठी असतात का, हे ओळखावे. प्रतिक्रिया, जिथे अहं भाव असावा, हे देणे आवश्यक आहे का? 

 कर्ता भगवंत भाव आहे. कार्याचे, हालचालींची जाणीव भगवंताच्या शक्तीमुळे _निर्माण_ होते. निर्मिती _कार्य_ आहे, गूढ आहे, अनाकलनीय आहे, सूक्ष्म प्रकृतीचे आहे. ही जाणीव सतत नाम घेत राहताना प्रज्वलित ठेवायला लागते. 

 अनुभव आपल्याला (जीवाला) भगवंताच्या कार्यामुळे येत राहते. भगवंताचे कार्य म्हणाले, तर त्यात अहं भावनेला जागा ठेवण्याची _गरज_ नसते. असा अहं भाव निर्मितीला का येतो, हे गूढ रहस्य आहे, म्हणून ते शरणागतीने विलीन होऊ द्यावे लागते. त्या भावनेचा विट यावा लागतो, तरच त्याचा त्याग होतो. 

 अस्तित्व म्हणलं तर त्याचे कार्य कुठल्याही स्थितीत ते असणार, म्हणून मनातही येतं. कुठल्यातरी कार्यात शक्ती राहते. म्हणून मनाची शक्ती, शुद्ध स्तरात परिवर्तित होऊ द्यावी लागते. 

 शुद्धता हे सत्य आहे, शक्तीचे मूळ स्वरूप आहे, ते खरे आहे...ती संकल्पना फक्त नाही. त्याचे चिंतन करावे.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 साक्षी भावनेतून, म्हणजे कार्य कुठून येते आणि त्यातून गोष्टींचे होणे कसे असते, हे आत्मसात होऊ द्यावे. हेतू लावण्याची गरज नाही, हेतू लावणे म्हणजे "कृती करणे" असे झाले. त्यावरून परिणाम आणि भोग ते अनुभवात येणार. म्हणून शरणागती, म्हणजे हेतू विलीन होणे, जाणीव त्यामुळे शुद्ध होत राहणे अभिप्रेत आहे. 

 परावलंबन, बदल - अश्या गोष्टी होत राहणार आणि प्रतिक्रिया देण्याचीही खुमखुमी येत राहणार. तिथे स्वतःला योग्य पद्धतीने रोखले हवे, कारण प्रतिक्रियेतून मी ठरत नसतो किंव्हा अस्तित्व भाव अवलंबून नसतो. तरीही हे ध्यानात राहण्यासाठी नाम घेणे जरुरीचे ठरते. ते घेत गेल्यावर प्रतिक्रिया येण्यास हळू हळू कमी होईल आणि शांती भाव वाढत जाईल. 

 दुसरी गोष्ट अशी की मनाची शक्ती काहीतरी सतत निर्माण करत राहते आणि त्यात गुंतून राहते - म्हणजे दृश्याशी संबंध जोडते, स्तरात वावरते आणि विषयात दंग ठेवते स्वतःला. ह्यामुळे स्थळ, काळ, हालचाली अश्या ध्यानात येत राहतात गोष्टी. हे सुद्धा शिथिल होण्यासाठी आणि शांत वाटण्यासाठी सतत नामाचे स्मरण ठेवत रहावे. 

 कुठल्याही प्रकाराच्या चिकित्सेत, मग ते वैचारिक असो की भावनिक - त्यात गुंतून राहण्याची गरज नाही...त्यातून विषय म्हणून घ्यायची आणि सोडवत राहण्याची गरज नसते. उत्तर त्यात नसतात. आणि कुणाला त्यातून पटवण्याचा अट्टाहासही करू नये. शुद्ध होणे हा वैयक्तिक आणि गूढ भाग आहे. त्यातून योग्य परिणाम स्वतःवर होईलच. 

 परिस्थितीचे कोडे कुठल्याही आतील किंव्हा बाहेरील घटकेत नसते, म्हणून चिंता होणे, काळजीत राहणे अगदी बंद करावे. सर्व भगवत कार्य असते, म्हणून काहीही झाले तरी व्याकुळ होऊ नये आणि त्या होण्याचे प्रयोजन असते, हे ओळखावे. 

 वस्तू किंवा त्या क्षणात काय होते आणि कसे, ह्यावर स्वतःची शांती निर्भर नसते. कर्तव्य करून सारे भगवंताला अर्पण होऊ द्यावे.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 संबंध जीवाच्या रचनेमुळे आणि मुख्यतः जीवाच्या निर्मितीमुळे प्रस्थापित होतात. निर्मितीमुळे स्मरणाची भूमिका, भाव, प्रतिक्रिया, परिणाम, द्वैत - अश्या गोष्टी _त्या बरोबरीने_ येतात. It is a complete package given by Existence. 

 म्हणून ह्या सर्वांचा मतितार्थ असा की जाणीव शुद्ध करावे आणि निर्मितीच्या मुळातल्या शक्तित स्थिरावणे, असा आहे. _असणेपणात_ कार्य, हे असणारच - म्हणजे निर्माण क्षमता. _निर्मिती का होते_ ?!! हा अस्तित्वाचा अंतर्मुख स्वभाव आहे (स्पंदने असणार, त्यातून रूप आणि आकार होणार, संबंध जोडले जाणार, विरघळणे होणार), म्हणून तिथे "का" किंव्हा हेतूही विलीन होऊ द्यावे लागते. तिथे फक्त शुद्ध स्वीकारणे असते. म्हणून हे सत्य आत्मसात होऊ देणे, ह्याचा अर्थ स्वतःलाही पूर्ण शांतीने स्वीकारणे...म्हणजेच विलीन होऊ देणे. स्वीकार होणे आणि विलीन होणे - हे एक मानले पाहिजे.

 हे सर्व अंगभूत होण्यासाठी नामस्मरण करावे/ घडावे.

 हरि ओम.

 

 Shree 

 Thinking is a kind of search for realization but is not a certainty. Therefore reality is not contained completely in thought and actions determined by thoughts. 

 This should be seen as an opportunity to try new vibrations created through us and leading to some actions. Important thing is to realise where and how thought get created and what is a thought? I think, this search happens in a concept diagram and is one action leading to an experience of consciousness. 

 Other things continue from consciousness. This sight shouldn't be lost at any stage of design. 

 Therefore a form emerges and is not a default stale expression plucked from a phenomenon. अध्यात्म मध्ये ह्या धरण्याच्या वृत्तीला टीका आहे. 

 नाम घेतल्यावर संपूर्ण शांत झालो तर निर्मितीवर हेतू मर्यादित राहत नाही. 

 हरि ओम.

 

Monday, September 28, 2026

श्री

 श्री 

 भगवंत भाव ह्याच्याशी संबंध दररोज आणायला हवा. त्याच्याशी _संबंध_ स्मरणातून, चिंतनातून, विचारातून, भावनेतून, कार्यातून, अनुभवातून - असा असतो. 

 हे वरील सर्व घटक परिस्थितीचा एक स्वभाव निर्माण करतात, ज्यात आपल्यालाही गुंतायला होते आणि एक चक्र प्रस्थापित होते, परिणाम होतो, भोग येतात वगैरे. एकंदरीत प्रवाह जाणवतो गोष्टींचा (किंव्हा हालचाली), आणि एक प्रवास जाणवतो अनुभवामुळे. 

 ह्या सर्व घडामोडी मध्ये भगवंताची जाणीव प्रज्वलित ठेवायला लागते, म्हणजे प्रवाह, प्रवास - ह्या संकल्पनांना गुढत्व, सूक्ष्मता, शांतीचा रंग यायला लागतो. म्हणजे प्रश्न, व्याकुळता, अस्थिरता ही राहणार...पण त्यातील गुंतण्याची अपेक्षा किंव्हा गुंतण्याचा स्वभाव शिथिल होईल.  असे होणे महत्वाचे आहे, कारण कालांतराने संपूर्ण शांती भावात विलीन होणार असतो आपण. जे राहते आणि असते, ते फक्त शांती भाव आणि तिचे कार्य. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 कुठल्याही प्रवाहात, प्रवासात नाम घेत रहावे. नाम घेतले म्हणजे सर्वांगीण संबंध जोडले जाते भगवंत बरोबर. सर्वांगीण म्हणजे वासनेतून, विचारातून, भावनेतून, कृतीतून, हेतूने, अर्थाने, संकल्पनाने, वस्तीतून, स्थळातून, काळातून, नात्यातून वगैरे. 

 ह्यातील प्रत्येक _शब्द_ कल्पना आहे, ज्यात आपण गुंतून राहतो, संबंध जोडतो आणि त्या निर्मिती मध्ये आपले मन एक घटक होऊ पाहते. 

 म्हणून अशा कार्यात अजून एक महत्त्वाचा रंग जो प्रज्वलित ठेवायला लागतो, तो म्हणजे भगवंत भाव. त्याचा परिणाम इतका गूढ असतो, की तो शब्दात मांडणे अवघड. कारण तो मांडणे कठीण असतो, त्यावर श्रद्धा वाढवायला लागते, जी सर्व घटकांच्याही पलीकडे जाऊ शकते, कार्य करते, संबंध जोडते. 

 म्हणून 

जाणीव नेणीव भगवंती नाही I 

उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II 

 हरि ओम.

  

श्री 

 प्रवाह, चक्र, राहतो आपल्या अस्तित्वात, कुठल्याही वयात, काळात, देहात, स्मृतीत, वगैरे. 

 मला जाणवलं आज, की चिंतनाचा परिणाम, त्यातील भाव, कार्य, अर्थ - हे इतरांना मान्य असेल किंवा कळेलच असे नाही. त्या हेतूने मी जरी काही म्हणण्याची इच्छा दर्शवली, तरीही प्रतिक्रिया इतरांकडून अशी असू शकते की ह्याला स्थळाच्या आणि काळाच्या चौकटीत मांडावे, तरच तो विषय बनून त्यावर काहीतरी उपाय किंव्हा क्रिया करता येऊ शकते. 

 विषय वृत्तीचा असावा.... बरेच जण आई आणि बाबांच्या स्वभावाला "हट्टीपणा" म्हणतात. पण सैय्यम ठेवून, विवेक बुद्धी वापरली तर कळून येईल की हा कदाचित वासनेत गुंतण्याचा प्रभाव असावा, ज्याचा तोडगा त्वरीत नसून, _परिवर्तन_ होण्यामध्ये आहे. त्याच त्याच गोष्टी नमूद करायचे त्यांनी, भीती दर्शवायाची, त्याचे तोडगे आपण सांगायचे आणि हे सर्व दररोज परत परत करायचे. 

 प्रश्न असा आहे, की असे का होते? प्रश्न बौद्धिक जरी वाटला तरी तो जाणिवेचा असावा. अध्यात्म असे सुचवते की कुठल्याही विषयात गुंतण्याची गरज नाही, तरीही त्याचा विपरीत स्वभाव प्रापंचिक लोकांनी स्वतःवर ओढून घेतला दिसतो. आणखीन त्याचा अभ्यास सुरू ठेवला तर कळून येते की ह्यात गुढत्व असते, म्हणून हे वरील घडामोडी शांतीने स्वीकारावे लागते. राग किंव्हा खंत बाळगून काय उपयोग कुणाचा?!!

 तसेच लहान मुले काय, की आपल्या सारखी मंडळी काय... कुठल्या ना कुठल्यातरी वासनेत दंग असतो का आपण?! की त्यामुळे आपण सिद्ध होण्याच्या धडपडीत असतो, थोडेच ऐकून घेतो आणि बाकी सोयीने विसरतो, घडामोडी पचवायला कष्टी होतो, स्पष्टीकरण देत राहतो, चिकित्सेत राहतो, आणि मुद्दा सुटावा अशी आशा किंव्हा अपेक्षा बाळगतो...

 म्हणून शांतीचा अभ्यास जरुरीचा होतो. शांती म्हणजे त्या प्रकाराचे स्मरण, जाणीव, कार्य, अस्तित्व. आपला आत्ताचा श्वास भगवंताच्या इच्छेवर निर्भर असतो, तर किती काळजी करावी?! आपण जे होतो, ते तात्पुरते असतो, संबंधित असतो, परिस्थितीत येतो. 

 हे दररोजचे अनुभव येत असतात आणि परिणाम करत राहतात. म्हणजे प्रक्रिया जर बघितली तर अदृश्यातून अवतरणे, स्तर असणे, स्वभाव पदार्पण होणे, प्रक्रिया देणे, परिणाम भोगणे आणि चक्रात राहणे - असे काहीसे दिसते. ह्याला दोष म्हणावे की भगवंताची इच्छा? दोष म्हणलं तर बुद्धीने गुंता सोडवण्याचा आटापिटा केला जातो आणि हाथी त्यामुळे जे येऊ शकते, ते आहे कष्ट, व्याकुळता, वगैरे. भगवंताची इच्छा म्हणून आत्मसात केली गेली, तर सर्व स्वीकारले जाते आणि शांती गवसते. निर्णय आपला आहे. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 कुठल्याही क्षणात अनंत प्रकाराचे निर्णय आपण घेऊ शकतो. निर्णय घेण्याची गरज जीव झाल्यामुळे, तसे स्मरण असल्यामुळे, हेतू निर्माण झाल्यामुळे आणि तात्पुरते वाटून घेतल्यामुळे घ्यावे लागतात. निर्णयातून कृती आणि कृतीतून परिणाम (फळ आणि मनोरचनेवर संस्कार होणे) असा काहीसा क्रम दिसून येतो. 

 वरील प्रकरण खूप गूढ समजावे...वरवरच्या हालचालीतून सत्य कार्य दिसून येत नाही. म्हणून निर्णय घ्यावा लागत असेल (जो होणार), तर सत्याच्या भूमिकेतून किंव्हा स्तरातून _घडावे_. त्यातून परिणाम सर्वांगीण योग्यच होते. 

 हरि ओम.

 

 Shree 

 Interestingly, realization is about dissolving the self into Truth! That the self is a creation of Truth and hence can get dissolved.. whatever is temporary or limited could dissolve once the Truth gets digested. Digestion also means dissolution herein. 

 This process, feeling of dissolving is beyond intellectual perception and requires all of our being to engage with this process. 

 Finally I think, it has always been about the _process_ - whether that of engagement or of becoming the Truth. It was never a static point that could get articulated, debated, distanced, evaluated, judged etc...

 जाणीव नेणीव भगवंती नाही I 

उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II 

 Hari Om.

 

 Shree 

 Discussion has a profound value. It can reveal vulnerability, intent, pattern, growth, effort, fear, hope, perseverance and so on. 

 One should let discussion include above interlinked aspects without any judgement or evaluation. 

 Would talking about those silence them? Not certain. It may include many things to try out... engagement, action, talk, imagination, effort, trust and so on. 

 The moment we are born, above things are going to be _felt_ and even created out of our form of existence. It will require remembrance of Truth as a wholesome action to be at peace with what's getting created. 

 Hari Om.


Saturday, September 26, 2026

Shree

  Shree 

 I think that the biggest so called need that is perceived is to let thoughts get expressed in _full force without_ bothering or realizing what is being said and what sort of connections thoughts make. It is like a pressure that requires to get diffused, like an avalanche or thunderstorm. Devastation...

 This means that the question is, should this devastation be put out in the open and what does one mean to engage with such force at the receiving end?

 I have realised that this a shift occurring in the students and as academic faculty members, we ought to first let out the steam; then listen; then as it cools down things get exchanged and discussed; and then some action gets created. It is not about saying principles or teaching or anything.

 If anything fruitful is required to be realized, above seems to be the steps to be undertaken while engaging with students.

 At the receiving end, as teachers, it means 

 1) you need not be affected by the force of thoughts coming at you.

2) you needn't be offended by the force

3) you aren't compelled to block the force or avoid it.

4) it is not your ultimate responsibility to diffuse the force and make some sense in it.

 

However, by purely listening, I think, the fundamental need of acknowledgement of a person seems to get fulfilled and the force of thoughts automatically gets diluted and then the real conversation "begins" to realize the depth.

 This also means that students seem to have consumed sooooo much of data, that it requires to be untangled "immediately" and it's causing a real, real _problem_ internally. So one of the contributions teachers can make is to let students untangle their minds.

 Are we ready for this?!

 Hari Om.

 

 श्री 

 वरील लेख बघितले तर आध्यात्मिक पातळीवरही समजून घेऊ शकतो. म्हणजे -

 १) दृश्यात वावरत असताना भाव जो होतो, त्यामुळे अंतर्मुखात हालचाली होतात आणि सबंधित विचार चक्र, भावना चक्र निर्माण होतात. त्यामुळे प्रश्न, विषय, शोध ह्या भूमिकेत जीव वावरत राहतो. 

 २) शोधात काही पद्धती चाचपडायला लागतात. फक्त रूपातून बघितले तर सिद्ध होऊ पाहण्याचा अट्टाहास निर्माण होऊ शकतो आणि त्यात गुंतून राहते मन. त्यातून व्याकुळता, दुःख, भीती, अस्थिरता, तात्पुरतेपण अशा भावना येत राहतात. म्हणजे थोडक्यात बहिर्मुखपणा. 

 ३) इथून आणखीन बिथरलल्या सारखे झाले, तर बुद्धी आणखीनच विघटित क्रियेत दंग राहते आणि गुरफटून जाते/ तुकडे होतात आणि विध्वंस होते (fragmentation). आणि आणखीनच राग, दुःख, व्याकुळता, भीती, अहं भाव मनात घट्ट दगडा सारखे होते. 

 ४) ह्याला उपाय काय? आता इथे अध्यात्म सुरू होते. ते असे की हे मान्य होऊ द्यावे की सर्व भगवंताची इच्छा कार्य करत राहते. म्हणून अस्तित्वाची जाणीव, परिणाम आणि त्यांच्यातील एकमेकांशी संबंध गूढ असतो आणि भगवंताच्या असण्यामुळे _फळास_ येतो. मग वरील अहं भाव का ठेवावा आणि कसली व्याकुळता करून घ्यावी?

 ५) आपण कुठल्याही हालचालींना प्रतिक्रिया देण्यास बांधील नसतो आणि त्यातून आपण ठरत नसतो. हालचालीतून "मी" ठरत नाही, म्हणून घडामोडी कसेही झाले, तरीही शांती भाव राहू शकते.

 ६) आतील शांतता आणि बाहेरील परिस्थिती ह्यांच्यातील संबंध गूढ असतात आणि म्हणून आपण शांत रहावे, कर्तव्य करावे आणि श्रद्धा ठेवावे की योग्य परिणाम होईल. 

 ७) स्वतःला कशानेही लेखू नये. आपण गूढ असतो आणि शांत असतो. ती शांती सर्वांगीण उमटायला काहीही हरकत नसते. त्या शांतीचे असणे आणि बाहेरील परिणाम कसा व्हावा, त्याच्याशी काहीही घेणे आपले नसावे. 

 ८) आपण देत रहावे स्वच्छ भावना ठेवून.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 दृश्यात असताना, आपल्या व्यवहारातून चुका होतील, बऱ्याच गोष्टी माहित नसतील, ते हातातून निसटतील, त्यावरून प्रतिक्रिया दिल्या जातील, दुःख, कष्ट, काळजी निर्माण होत राहतील, ओढाताण होईल वगैरे. 

 ह्या सर्वांचे बीज आहे संबंधांचे रूप. वरील सर्व प्रकाराला "अनुभव" अशी उपमा दिली आहे, किंव्हा "स्मरण" किंव्हा "मनभावना". म्हणजे अस्थिर राहणे, बदल जाणवणे, व्याकुळ होणे, अपेक्षा ठेवणे, हेतू असणे, स्वार्थी होणे, ताबा मिळवणे, वगैरे...

 वरील परिस्थितीचे कोडे बुद्धीने सोडवू शकू का, हे ओळखावे. परिस्थिती काही दोष नाही, की ती बौद्धिक शक्ती वापरून सुधारायला हवी. आपल्याला भगवंताचा आणि त्यावरून स्वतःचा किंव्हा दृश्याचा संबंध अजून ओळखता आला नाही स्पष्टपणे - म्हणजे ह्यातील नाते किंव्हा _संबंधाचा भाव_ काय असतो? तो भाव सर्वांगीण चिंतनाच्या मार्गातून ओळखायचा असतो (realize). आणि त्याचे साधन आहे दृश्यात जाणवणारी परिस्थिती. 

 आपण सारे काही विसरू, गमावू - त्यात काहीही वाटून घेण्याची गरज नाही. पण भगवंताला नेहमी ध्यानात बाळगावे. त्यामुळे सर्व काही योग्यच होते. काम, नाती, विद्यार्थी, संकल्पना, क्रिया, मी, घर, काळ, स्थळ - ह्यातील एकमेकांशी संबंध गूढ असतात आणि आपण फक्त आपुलकीने योग्य कर्तव्य देणे बंधनकारक असते. फळ काय होईल, ते भगवंतावर सोपवावे आणि जे काही होईल, ते शांत मनाने स्वीकारावे. सर्व भगवंताची इच्छा असते, हे आत्मसात होऊ द्यावे.

 हे पदोपदी जाणून घ्यावे लागते...

 म्हणून

 जाणीव नेणीव भगवंती नाही I 

उच्चारणी पाही मोक्ष सदा II 

 हरि ओम.