श्री
वेळ, ह्या भावनेमुळे, ध्यानात एका प्रकारे
संबंध प्रस्थापित होत असतात आणि ते प्रवाह सारखे जाणवत राहतात. एकंदरीत अश्या
भावनेत बघितले, तर दिसून येईल की स्वतःच्या हातात "काहीही
नाही", असे वाटत राहील. त्या भावनेत जास्ती गुंतलो,
त्याला कोडे मानले सोडवण्यासाठी, तर अधिकच विघटित
क्रिया करून "वेग" वाढल्या सारखा वाटेल. म्हणजे जेवढा बिंदू लहान,
तितका वेग जास्ती. म्हणजे एखादा _बिंदू_
हा आकार, संकल्पना, संबंध,
स्वभाव, वेग, मी - असा काहीसा
संबंध जाणवतो. त्या अर्थाने बिंदूवर लक्ष गुंतवून चालत नाही समाधान प्राप्त
होण्यासाठी.
दुसरी गोष्ट अशी, की कुठल्याही संकल्पनेच्या द्वारे एखादा बिंदू
निर्माण होण्याची क्षमता मन दर्शवते आणि त्या निर्मितीत गुंतून राहते - म्हणजे
बिंदूतून अनेक बिंदू, साखळी, प्रवाह,
चक्र, वगैरे. ह्यातील कुठलीही
संकल्पना स्थिर नसते - म्हणजे ती _निर्मिती_,
हे कार्य, दर्शवते.
निर्मिती हा दैवी स्वभाव आहे, म्हणून त्यात
मर्यादित किंव्हा वैयक्तिक गुंतून राहण्याची _गरज_
त्यावर जोडू नये. तरीही त्यासाठी अभ्यासातून मन सूक्ष्म आणि स्थिर करावे
लागते. तसे झाल्यास, निर्मिती सत्याचे दर्शन देते,
असे वाटेल आणि सतत शांती जाणवत राहील.
हरि ओम.
श्री
एकाच वेळेला अनेक कार्य, सर्व स्तरात चालू
राहतात. त्यातून आपण संबंध, स्तर, स्वभाव,
स्मरण, चक्र, भोग,
परिणाम - ह्या सर्व उपमा देतो आणि त्यातून सत्य ओळखण्याचा प्रयत्न करत राहतो.
असे होत असताना आपण (स्मरण, भाव,
वृत्ती, ध्यान, अनुभव) शांतीत _विलीन_
होण्याचा प्रयत्न करावे. देह, रूप हे टप्पे असतात
प्रवासातले आणि कदाचित अनेक देह आणि रूप बदलत शेवटी शांतीत विलीन होता येते.
म्हणून आत्ताचा क्षण, किंव्हा रूप किंव्हा देह हा प्रवासातील एक टप्पा आहे,
तो बिंदू नाही.
हे आत्मसात झाले, तर शांत, सूक्ष्म,
अमर्यादित, स्थिर _भावना_
येऊ शकते ध्यानात. ह्या दृष्टीने _भावना_
हे स्तर, संबंध, स्मरण दर्शवते.
हरि ओम.
श्री
अस्थिर परिस्थितीत सत्य आत्मसात होण्यासाठी प्रयत्न होणे आवश्यक ठरते. तो
प्रवास गूढ असतो आणि काय येईल, कधी येईल,
कसे येईल, कुठे येईल, केव्हा येईल - हे
भगवंत भावनेतून बघावे. तो भाव अनुभवात येण्यासाठी तोच सत्य आहे,
अशी खात्री व्हावी लागते आणि कर्तव्याच्या परिणामांवर श्रद्धा ठेवायला लागते.
दृश्यात आलो तर कार्य होणे अभिप्रेत आहे आणि प्रवास ध्यानात येणार असते. ते
कर्तव्याच्या भावनेत झाले, तर सत्य गवसू शकते. म्हणून प्रयत्न आणि श्रद्धा सोडू
नये.
हरि ओम.
श्री
अस्तित्वात वावरणे असणार आणि त्यामुळे स्तरात असणार आणि त्यात _व्यवहार_
होण्याचे परिणाम असणार. हे वारंवार ध्यानात आणायला लागते.
त्यातून प्रश्न असा उद्भवू शकतो की काय आणि किती गोष्टी लक्षात ठेवावेत,
तेच का ठेवावे आणि त्यावरून सिद्ध होण्याचे संबंध का जोडत रहावे?
आणि खरेच त्यातून सिद्ध होतो का आपण आणि अशी अपेक्षाही का धरतो स्वतःकडून?
वरील प्रश्न खूप महत्त्वाचे आहेत आणि ते जर स्वीकारले तर स्मरण एक सहज आणि
नैसर्गिक आणि गूढ कार्य वाटेल, नाही की त्यात हेतू
असायला हवा. आणि स्मरणही कुठून येते, ते का असते आणि ते
का विलीन होऊ द्यावे - हे ही स्पष्टतेने आत्मसात होते.
जेवढी सूक्ष्म बुद्धी होते, तेवढेच प्रश्न अधिक
गूढ होत राहतात, ज्याचे उत्तरे बाहेरची परिस्थिती देऊ शकत नाही
किंव्हा बाहेर परिस्थितीवर उत्तरांचा संबंध जोडू शकत नाही.
वरील लेखातून न्यूनगंड ह्या संकल्पनेचा स्वभाव ओळखता यायला लागतो आणि तो कसा
शिथिल होऊ द्यावा, असा मार्ग घेतला जातो. त्यात जात राहताना,
जे काही घडामोडी होत राहतील, ते शुद्ध मनाने
स्वीकारले जातात.
हरि ओम.
Shree
Feelings of existence are quite _basic_ in order to
digest. All the representations that seem to occur nowadays appear to fight
this needs of acceptance of the inner world of deep feelings that erupt by their
own will.
I don't require data or knowledge or information to
accept the existence of feelings. What i require is acceptance without any
conditions, acceptance of a situation of existence.
And that may mean anything....something beyond any known
language of communication.
Hari Om.
Shree
Any story of self is *worth* it. That, we may not fully
comprehend, but nevertheless, it is a story.
A story perhaps has an angle of discovery, struggle,
dilemma, peace, expression, empathy...The story needs to be said, so that
universal ideas can prevail and be accepted.
The story is required to be honest or truthful - not how
great or entertaining it could be. Questions are extremely real and so is the
human condition. To find a way in this maze, is the intent of a story, which
could be highly implicit.
Hari Om.
Shree
Even if I write that doesn't mean I expect reality to be
that way...far from it. Reality maybe what it is, I write for what is being
felt.
This notion of doing, confirming, judging, performing is
useless. The alternative is what is to be tried or explored. Where will that
lead, I don't know...but it need not create discomfort in me and it need not
tell me to refine based on others discomforts or judgements!
I don't do things just because they should be done.
Things are to be done to offer meaning. I write because there's meaning to be
realized. I discuss because there's meaning to get created. I listen or become
silent because it creates meaning.
Hari Om.
श्री
*कार्य होणे* - ही अस्तित्वाची *इच्छा* आहे. म्हणून हालचाली,
बदल, संबंध, विघटन,
चक्र, भाव, रूप,
आकार, प्रवाह, प्रवास,
परिणाम, स्मरण, भोग,
अनुभव.... *होत राहणार*.
ते तसे स्वीकारावे आणि होऊ द्यावे. अनंत हालचाली किंव्हा घडामोडी,
ह्यांच्याशी वैयक्तिक नाते जोडल्या नंतर, ते पार करावे/
पलीकडे जात रहावे किंव्हा शांत व्हावे. हा प्रवास विधिलिखित आहे भगवंताच्या
कृपेमुळे. म्हणून जे अनुभव येत असतात किंव्हा साकार होत असतात,
त्यांना भगवंताची इच्छा म्हणून ओळखावे.
दृश्यात सुरुवात आणि शेवट - ह्या संकल्पनेच्याही पलीकडे कर्तव्य करावे लागते,
म्हणजे भगवंतासाठी. स्थिर होण्याला खूप ध्यान करावे लागते आणि तसे पाहिले तर
ते सोप्पे नसावे. देहातून हालचाली जरी नाही केल्या, तरीही मन विचारात
गुंतत राहते आणि अस्वस्थता येऊ शकते.
म्हणजे स्वस्थता ही खूप आतील स्थिती मानावी. आणि त्यासाठी नामाचा पाठ करणे असे
सुचविले आहे.
हरि ओम.
श्री
मला वाटतं की सर्वांशी संबंध गूढ, पलीकडील,
निरहेतू, आपुलकीचे, शांत असतात.
इतरांकडून संबंधांचे स्वरूप कसेही जरी होत राहिले, तरी त्यातून
भगवंताचा अर्थ आपण जोडावा. संबंध काही तात्पुरते नाहीत किंव्हा बिंदू नाही,
किंव्हा क्षणात राहणारे नाहीत. ते कायम शांत, अनंत काळापासून
आलेले असतात, म्हणून त्यांना शांतीने स्वीकारावे.
हरि ओम.
श्री
अंतर आणि जवळीकता -
मनातील घडामोडी बऱ्याच सूक्ष्म स्थितीतून संबंधित होऊन कार्य करत असतात आणि
त्यातून एक भाव तैय्यार होतो. जसे सगळे सामग्री मिळाल्यावर एखादा चविष्ट _पदार्थ होतो_
तसेच सर्व घटकांच्या कार्यातून "मी" हा पदार्थ घडतो! म्हणजे ह्यात
गुण, संबंध ते कुणाचे आणि ते कुठे आणि कसे शोधावे?!
विघटित करायला गेलो तर वस्तू निघून जाऊ शकते, पण गुण ते राहतात!
एकत्रित किंव्हा बेरीज करायला गेलो तर वेगळेच रूप सामोरे येते! म्हणजे विघटन
किंव्हा एकत्रीकरण - दोन्ही सत्याची ओळख करून देणे अवघड!
वस्तू करणे, हे आपण मुल्य मानून घेतो,
कारण वस्तूतून इतर व्यवहार किंव्हा हालचाली किंव्हा संबंध प्रस्थापित होतात,
अशी आपल्या मनाची धारणा आपण करून घेतलेली असते. थोडक्यात जो पर्यंत
"मी" असा भाव आहे, तो पर्यंत वस्तू
होणे आणि इतरांना व्यवहारासाठी सामील करणे, अशा घडामोडी ते होत
राहणार. म्हणून सगुणाचे स्थान तसे निर्माण होते आणि त्यात आपल्याला कार्य करायला
लागते.
जी व्यक्ती आत डोकावून बघू शकते, त्या व्यक्तीला कळेल
की भगवंत आणि आपल्या मध्ये किती "अंतर" असते आतील स्तरांमुळे! आणि
त्याची भीती वाटली, तर त्यामुळे ती व्यक्ती खूप व्याकुळतेने दृश्याशी
संबंध जोडत राहते...to make oneself acceptable.
हा महत्वाचा विरोधाभास आहे, ज्यामुळे जे ममत्व
आपण अनुभवतो - हे त्यामुळे.
पहिली पायरी की ज्याला आपण अंतर म्हणून ओळखतो, ते शांतपणे
स्वीकारावे आणि त्यातून भगवंत आपल्याला बोलावत आहे, असा भाव ध्यानात
रुजू द्यावा. हा निर्णय असावा, पण सत्याचा मार्ग
आहे, हे ही खरे. त्यातून आतील घटक अंतर्मुख होऊन,
शांती भावनेत विलीन होऊ लागतात किंवा स्थिर होतात. त्यातून संपूर्णपणे
स्वीकारणे होते.
एका अर्थी हे खरेच आहे, की आतील हालचालींची जाणीव होत राहणे,
म्हणजेच भगवंताशी संवाद साधणे, त्याच्याशी बोलत
राहणे. जसे आपण त्याच्या जवळ येऊ, आपण अधिकाधिक आतील
हालचाली त्याला समर्पित करायला लागतो आणि त्याच पद्धतीने स्वतःचे स्मरण विलीन
व्हायला लागते. म्हणून नामस्मरण सतत करत राहावे - तीच भगवंत पर्यंत आपल्याला नेते.
हे होत असताना प्रवास ते होणार. अनेक रूप, देह आपण घेऊ आणि
सोडून देऊ. तो प्रवासाचा भाग आहे, असे स्वीकारावे. हेच
का रूप आले, हीच का परिस्थिती आणि हाच का देह आणि अशीच का नाती -
ह्याने व्याकुळ होऊन आणि गुंता करून काहीही भले होत नाही. आत्ताची संपूर्ण
परिस्थिती (ज्यात स्थळ, काळ, स्मरण,
भाव, रूप, देह,
नाती) असतात किंव्हा वावरत राहतात - तिला प्रवास म्हणून ओळखावा आणि तो हाथी
घेण्यात आपले हित आहे, हे जाणून घ्यावे.
त्या अर्थाने प्रत्येक क्षण किंव्हा प्रवाह - ह्यात समाधानी वाटून घेऊ शकतो
आपण. सर्व जे काही असते, ते भगवंतामुळेच होते, हे ओळखावे.
वस्तू होणे ह्याला महत्व नाही मग. सगुणात गुंतून राहणे,
ह्याला महत्व नाही. आपल्या अनुभवांना टप्पा मानून पलीकडे होत राहण्याचा
किंव्हा पलीकडील स्थिती ध्यानात येऊ देण्याचा प्रयत्न करावा.
म्हणून विषयाचे उत्तर इतरांकडून नाही मिळाले, तर त्यामुळे आपण
अंतर्मुख होण्याची संभावना पत्करतो आणि शांतीचा मार्ग पदार्पण करतो.
हरि ओम.
श्री
*सर्व एकच असते*, म्हणजे दुहेरी,
चक्र, संबंध आणि परिणाम...म्हणून एकच सत्य जाणवण्याचा
परिणाम दृश्यात म्हणजे "भोग" ह्याचा अनुभव येणे आणि त्यात गुंतत राहणे.
संकल्पनेच्या दृष्टीने एकच सूक्ष्म शक्ती अवतरून स्थूलात विविध हालचाली करत
असण्याची जाणवते आणि म्हणून वेगळेपण किंव्हा तात्पुरतेपण असे ध्यानात येते आणि
त्यात गुंतून आपण एक रूप आणि देह धारण करतो!
वावरत असताना इथे प्रश्न असा येतो,
की काय लपवायचे असते स्वतःला आणि कोणापासून आणि ते तरी का आणि ती गरजच का
निर्माण होऊ पाहते?!! ओळखायला हवे की स्वार्थ ठेवून किंव्हा लपवून किंवा
हेतू बाळगून असा परिणाम होतो की त्यात आणखीनच आपण गुंतून राहतो आणि भोग झेलतो!
हा अस्तित्वाचा नियम असावा, असे वाटते. त्या
पद्धतीने अस्तित्व कार्य करते, म्हणून स्वतःसाठी
कार्य, दृश्य, परिणाम अश्या गोष्टी
अनुभवात येत राहणारच. त्या परिस्थितीत असे बघायचे आहे की शांत होणे म्हणजे काय?!
हरि ओम
श्री
संबंधांचे मूळ अस्तित्व भावात किंव्हा शक्तित असते. कार्य,
ह्याला बरेच स्तर आहेत, म्हणून सत्यात "नुसते असणे" इथपासून ते रूप
आणि देहाच्या हालचाली स्थूल स्तरात होई पर्यंत त्याचा अर्थ असतो.
शक्ती एकच आहे, पण तिच्यातूनच अनेकपणाचा देखावा उत्पन्न होतो आणि तो
युगानुयुगे चालू राहतो.
ती माया जाणवायला कडकडीत भगवंताचे चिंतन करत राहावे,
म्हणजे स्थिरावते वृत्ती किंव्हा सत्यात विलीन होते किंव्हा सत्याचे स्मरण
प्रस्थापित होते. ह्याचा अर्थ असा की वासनेच्या कार्यातून स्मरण होते आणि जर ते
कार्य सूक्ष्म आणि शुद्ध झाले, तर भगवंताचे दर्शन
आत्मसात होते.
म्हणजे ह्याचा अर्थ की शक्ती आहेच...तिचे अस्तित्व आहेच. त्या असण्यामुळे सर्व
कार्य होत राहतात किंव्हा निर्माण होतात.
त्या कार्यामुळे, मनाचा भाव जरी झाला (जो अर्थात होणार),
आणि जरीही आतील हालचाली जाणवत राहिले, तरीही त्यातून भीती
निर्माण होण्याची गरज नाही आणि त्यासाठी सतत सत्याचे संस्कार मनाला देणे आवश्यक
आहे. इथे "मी" आणि "मन" हे वेगळे समजले हवेत. आणि म्हणून,
मनाला घडवण्याचे काम किंव्हा अभ्यास हाथी घ्यायला लागतो.
तो अभ्यास नामाचा पाठ करणे, असा आहे.
हरि ओम.
श्री
प्रवास प्रत्येकाचा असतो परिपक्व पर्यंत येण्याचा किंव्हा होण्याचा. प्रवास
असा का आहे आणि आपण विचारातून असे हेतू का आणतो, हा सवाल जरी मानला,
तरी ते गूढ प्रकरण आहे. त्याला "भगवंताची इच्छा" असे संबोधले आहे,
जेणेकरून जीवाला श्रद्धेच्या शक्तीतून शांती होण्याची प्रक्रिया हाथी घेणे भाग
पडते.
हे ही विधिलिखित असते आणि हा ही अस्तित्वात वावरण्याचा गुण असतो. म्हणून भगवंत
स्वरूप होणे, हा प्रवासाचा अंतिम घटक आहे,
जो येणार. श्रद्धा मोठी जबरदस्त हवी, ज्यामुळे सैय्यम आणि
प्रयत्न करून भगवंताची कृपा साकार होऊ शकते.
मी असतोच सर्वांसाठी. कितीही घडामोडी झाले, रूप आणि आकारात बदल
होत गेले (माझ्याही), तरीही मी सर्वांसाठी असणारच आहे. तुमच्या
प्रक्रियेमुळे माझे विचार अवलंबून असू नये, कारण प्रक्रिया गूढ
असते आणि ती पलीकडून येत राहते. जर प्रत्येक जीवाला मी ह्याच शांत पद्धतीने ओळखू
शकलो, तर ते भाग्याचे ठरेल. ओळखणे - ही आत आणि बाहेरील
क्रिया असते. किंबहुना बाहेरील घडामोडी आतील संबंधातून जाणून घेण्यात येतात.
आता मुद्दा आला introspection, ह्याचा. त्यात सैय्यम, श्रद्धा,
healing, आपुलकी - अशा सर्व भावना आल्या. Introspection (अंतर्मुख) होण्यात
खंत, व्याकुळता, राग,
दुःख अश्या बऱ्याच वेदनादायक भावना येत राहतात. त्यांना शांतीने गोंजारायला
लागतं, त्यांचा स्वीकार होऊ द्यावा लागतो. आतील भावना इतक्या
वेदनादायक होण्याचे कारणच असे की त्यांच्याकडे लक्ष दिले गेलेले नाही,
किंबहुना मनोरचनेमुळे तसे भावना निर्माण होत गेले असावेत.
म्हणून अंतर्मुख कार्य घ्यायला लागते, कारण त्यातून
शांतीचा प्रवास आणि आपुलकी निर्माण होण्याची शक्यता साकार होते. It
is worth it.
हरि ओम.
Shree
In continuation of the above thoughts, Swami Vivekanand
referred to the deeper disturbances within the mind as 'poison'.
Now if poison is extremely harmful for our well being, it
implies that inner disturbances need to be attended immediately and healed.
Only then we could operate peacefully.
Therefore whatever disturbances one feels, can be
regarded as an invitation to dive deep and heal it. Disturbances aren't caused
by any situation or a form or anything outside. Those seem to be an output of
our own thinking patterns.
Those disturbances would arise i guess, as that is our
destiny. However, whatever the destiny is, there is an inculcation of
satisfaction if that journey is undertaken.
Hari Om.