श्री

  

श्री 

 आपल्या आसपासच्या सतत बदलणाऱ्या गोष्टी बघून हैराण व्हायला होते. असे वाटू शकते की अशी एकही वस्तू नाही, की स्थिर आहे आणि ती आधार देऊ शकते. म्हणजे थोडक्यात जे बघतो, ती एक बदलत राहणारी अस्थिर परिस्थिती असावी.

 पण ह्या मध्ये एक रहस्य जाणवायला हवे. वरील _अनुभव_ तेव्हाच येतो जेव्हा कुठेतरी स्थिर, न बदलणारे माध्यम अस्तित्वात असते आणि त्या पार्श्वभूमीवर इतर आतील ते बाहेरील _हालचाली_ जाणवत राहतात आणि नंतर असेही जाणवू शकते की स्थिर आणि सूक्ष्म माध्यमाचे कार्य म्हणून सर्व स्तर प्रस्थापित होतात आणि एकमेकांशी संबंध ठेवतात! त्याच कार्याचा एक परिणाम म्हणजे स्वतःचे स्मरण! 

 ह्याचा दुसरा अर्थ असाही जाणिवेत येऊ शकतो की ते स्थिर माध्यम एकच, सर्वव्यापी असते आणि प्रत्येक जीवाच्या केंद्रस्थानी असते, ज्यामुळे जीवाचा स्वभाव होतो आणि प्रवास केल्यासारखा वाटायला लागतो. म्हणजे आत कुठेतरी भगवंताचे स्थान असले हवे खास! 

 आत जाण्यासाठी मार्ग पत्करणे येते. त्यातील एक मार्ग म्हणजे नामस्मरण.

 

हरि ओम.

 

 श्री 

 अस्तित्व शक्तीचे कार्य असते आणि त्यात गुणांचा समावेश होऊन निर्मिती घडते, किंव्हा हालचाली होत राहतात. त्यामुळे स्मरण येते, प्रवाहात राहते आणि रूप आणि आकाराला धरून राहते/ त्यात गुंतते. 

 हेतू मुळे गुंतणे प्रज्वलित राहते. तो हेतू भगवंताच्या (सत्याच्या) विस्मरणामुळे निर्माण होते, म्हणून त्यामुळे स्वभाव होतो. कार्याचा एक परिणाम म्हणजे व्ययक्तिक स्मरण प्रकट होणे आणि व्यवहारात राहणे. 

 हे जेव्हा जाणवते, तेव्हा शांत होण्याचा मार्ग पत्करला जातो. कालांतराने सत्य आत्मसात होते. काळ बाहेरील असतो, आतील असतो, स्तरातील असतो, स्थूल असतो, सूक्ष्म असतो, बदलणारा असतो, स्थिर असतो. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 स्पष्टीकरणे, हे विघटन, सिद्ध होणे, स्मरणात गुंतून राहणे असे सुचवते. त्याच्या अगोदर तसे करण्याची वृत्ती म्हणजे बौद्धिक ताबा मिळवणे एखाद्या परिस्थितीवर आणि पळवाट शोधणे परिस्थितीतून. दोन्ही वृत्तीतून सत्य काय असते जाणिवेत - हे मान्य होत नाही कुणालाच...म्हणजे शेवटी मतभेद होण्याची शक्यता होते स्पष्टीकरणेत. 

 थोडक्यात जसे सत्य आत्मसात होऊ पाहते, तशी स्पष्टीकरण देण्याची इच्छा मावळते. त्याचा अर्थ बुद्धी शांत होते आणि तिच्या पलीकडे अस्तित्वाचे कार्य जाणवते. एका प्रकारे कार्य म्हणजे विघटित क्रिया आणि त्यातून होणारे स्मरण. पण शुद्ध अस्तित्वात, कार्य म्हणजे "नुसते असणे" ज्यात विघटित क्रिया देखील मावळून गेली असते. 

 अध्यात्माच्या मार्गात, आपण कार्याची व्याख्या अधिकाधिक सूक्ष्म, स्थिर समजून घेण्याचा प्रयत्न करत असतो - म्हणजे सर्व सामान्य कार्याच्या अर्थाच्या उलट. त्याला खूप आतील निग्रह, सैय्यम, श्रद्धा लागते. 

 सर्व सामान्य बहिर्मुख वृत्ती दृश्यात वावरत असते आणि तसे आपले स्मरण होत राहते. त्याच्या उलट मनाला अंतर्मुख होण्याचे संस्कार वाढवत राहायला लागतात - म्हणून तश्या कठोर प्रश्नांना, व्याकुळतेला, आतील त्रासिक भावनांना, सैय्यम ठेवायला, श्रद्धेला सामोरे जाणे भाग पडते. अंतर्मुख होण्याच्या प्रवासाला येणाऱ्या अवस्थांना शांत होऊन स्वीकारावे लागते आणि सूक्ष्म होत जायला लागते. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 प्रत्येक शक्तीच्या रूपाचे, स्तराचे कार्य निर्माण होते...म्हणजे त्यात साखळी, क्रिया, विघटन, स्मरण, चक्र, भाव, परिणाम, अर्थ, भोग - ह्या गोष्टी निर्माण होत राहतात, वावरत राहतात आणि बदलून निघून जातात. ह्याला "अस्थिरपणा" म्हणतो आणि त्याच्यात खूप गुंतायला होते. ते गुंतणे अनेक घटकांमुळे, बुद्धीमुळे, भावनेमुळे, देहामुळे होत राहते. त्यांच्या त्यांच्यातही संबंध असते, म्हणून कुठल्याही निर्माण झालेल्या परिस्थितीत बुद्धी, भावना, देह ह्यातून अर्थ मिसळला गेला असतो. 

 त्याच बरोबर जीवाच्या शक्तित असे प्रश्न येतात, जेणेकरून सत्याचा शोध आत्मसात होऊ शकतो. 

 प्रश्नाला शांतीने जोपासावे, कारण आत खोलवर खूप व्याकुळ करणारे सूक्ष्म भावना प्रस्थापित झाल्या असतात आणि जसे अस्तित्वाच्या कार्याला काही अमुक एक कारण नाही, तसेच परिस्थितीत/ दृश्यात बिंदू मिळणे ह्याला काही अर्थ नाही शांत होण्यासाठीचा. कार्य गूढ असते आणि ते जीवाला स्पष्ट होत नाही म्हणून त्यात गुंतायला होते. 

 आपण भगवंताच्या शक्तीतून झालो आहोत, वावरत राहतो आणि निघूनही जातो. हे पक्के ओळखावे. त्यातून कर्तव्याची व्याख्या स्पष्ट होते आणि तसे व्यवहार आपण हाथी घ्यायला लागतो. माझ्यासाठी काही घडामोडी नाहीत किंव्हा माझ्यासाठी दृश्य जग अजिबात नाही. इथे काहीही सिद्ध करायचे नसते आणि मुद्दामून कशातही गुंतायचे नसते. हेच ओळखायचे असते. 

 अभ्यासाने सूक्ष्म शक्ती गवसते आणि सत्याचे दर्शन होते.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 संगत किंव्हा सवय ह्याचा परिणाम खूप असतो. दृश्य किंवा देहाच्या संगतीमुळे त्या पद्धतीचे अनुभव सतत मनात येत राहतात. तसेच भगवंताच्याही संगतीत स्मरण ठेऊन मन परिवर्तित होऊन भगवत स्वरूप होऊ शकते. 

 मन अस्तित्वाचे एक रूप आहे, म्हणून मनाची शक्ती कार्य करत राहणार आणि निर्मितीत गुंतत राहणार. हे उघड आहे. आपल्याला असे सांगितले आहे, की आपण बुद्धी वापरून स्वतंत्र विचार करू शकतो. ह्यात दुमत नाही की माणूस विवेकशील प्राणी आहे आणि तो निर्णय घेऊ शकतो. पण बुद्धी तरी दिली कुणी आणि ती देखील निर्माण कशी होते आणि तिचा स्वभाव कसा आणि त्यामुळे कोणता भाव प्रस्थापित होतो? हे महत्वाचे प्रश्न आहेत तात्पुरतेपणात येणारे आणि त्याचा शोध आत्मसात होणे म्हणजे शांत होणे ह्या परिस्थितीत. 

 मनाने स्वतःचे निर्माण केलेल्या विषयात गुंतण्याची गरज नसते आणि त्यातून स्वतःला लेखण्याची. हे खूप महत्त्वाचे विधान आहे. आपण स्वतःला न्यून समजून घेतो किंवा कमकुवत. हे अतिशय चुकीचे आहे कारण मुळात ह्या संकल्पना द्वैताशी निगडित आहेत, सत्याशी नाही. म्हणजे कुठल्याही विचार धारा किंव्हा भावनांच्या पलीकडे होणे महत्वाचे ठरते, म्हणजेच सूक्ष्म होत राहणे. 

 त्याचा एक मार्ग म्हणजे नामस्मरण.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 भगवंत जाणिवेचा भाग आहे, तो कुठल्याही स्मरणेच्या घटकेला मर्यादित नसतो किंव्हा अवलंबून नसतो किंव्हा त्यातून पूर्ण अर्थात येत नसतो. 

 म्हणून हालचाली, बदल, संबंध, भाव - हे भगवंताकडून येत असतात, हे मान्य होऊ देणे. म्हणजे संपूर्ण निर्मिती आणि त्याचे रूप, आकार, परिणाम, स्वभाव - हे भगवंताच्या _असण्यामुळे_ प्रकट होत राहते. त्याला वैयक्तिक हेतू नाही. इथे "नाही" म्हणजे अधिक सूक्ष्म स्तराचे कार्य असणे किंव्हा शुद्ध वस्तू असणे. 

 आपण स्वतःचे अर्थ लगेच लावण्याचा अट्टाहास धरतो आणि त्यात साहजिकच गुंतून राहतो. वस्तूंचे होणे, येणे, वावरणे, निघून जाणे - हे भगवंताच्या इच्छेमुळे/ स्वभावामुळे/ कार्यामुळे होते - माझ्या म्हणण्याला किंव्हा न म्हणण्याला काहीही सत्य तथ्य नसते. म्हणून उगाचच स्वतःचा अर्थ लावून कष्टी होऊ नये. 

 म्हणजे मी सूक्ष्म होणे किंव्हा तसे जाणून घेणे महत्वाचे ठरते. मी स्थूलात मर्यादित राहण्याची गरज नाही आणि त्यात आसक्ती बाळगण्याचीही. म्हणून विचार, भावना, देह आणि त्यातून होणाऱ्या हालचालींपेक्षा अधिक सूक्ष्म होता येऊ शकते आणि तशी शक्यता आणि सत्यता उपस्थितही असते अस्तित्वात. 

 थोडक्यात अस्तित्व हे सूक्ष्म, स्थिर, सत्य अश्या भावात जाणून घ्यायचे असते.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 संबंध, तात्पुरतेपण, अर्थ - अश्या गोष्टी विचार मांडते. त्यात अपेक्षा, गुंतणे, कोडी सोडवणे अश्याही गोष्टी सामील असतात. त्यातून भावना होतात, व्याकुळता येते, कष्टी व्हायला होते वगैरे. 

 कुणीही स्वतःच्या प्रश्नांना शांत करणे अवघड, कारण हा दृश्याचा भागच नाही. असे असताना विचारांची धारा बदलणे महत्त्वाचे ठरते, जेणेकरून समाधान मिळू शकेल आणि आपण उगाचच कष्टी होणार नाही. ते म्हणजे -

 कार्य किंव्हा कर्तव्य करावे आणि येणारे फळ शांतीने स्वीकारावे. फळ निर्माण होण्याचे कार्य भगवंत मध्यातून होते, म्हणून ते गूढ असते आणि त्यावर स्वतःची प्रतिक्रिया अवलंबून ठेवण्याची गरज नसते.

 इतरांच्या म्हणण्याला विशेष अर्थ नसतो...कारण पूर्ण सत्य कुणालाच माहीत नसते आणि जो तो स्वतःच्या मनाने गोष्टींचा अर्थ लावतो आणि त्यात सिद्ध होण्याचा प्रयत्न करतो. सिद्ध होण्यातूनच खूप कष्टाला सामोरे जाणे भाग पडते. म्हणून शांतीने सर्व ऐकून घ्यावे आणि कर्तव्य करावे. ह्यात मग स्वतःचे आई वडील, बायको, नवरा, नाती, मित्र - मैत्रिणी  परिवार आणि इतर लोकं आलीत. 

 आपल्याला भीती पचवायची असते. ते पचवायला प्रवास असतो, अंतर्मुख होणे येते, शांतीने सर्व सामोरे जायला लागते आणि श्रद्धा वाढवायला लागते. त्यात बुद्धीचा सर्वसामान्य स्वभाव बाजूला सारायला लागतो आणि हे ही ओळखायला लागते की बुद्धी म्हणजे सर्वस्व नाही. 

 सुख कशातही नसते, बिंदू मध्ये तर नाहीच नाही, म्हणून परिस्थितीत समाधानी व्हायला शिकावे. समाधान म्हणजे कसलाही प्रवाह असला आणि प्रवास घडला, तरीही शांत वाटणे. म्हणजे स्थिर होण्याचा प्रयत्न करावे. 

 आपण कशाने स्वतःला लेखू नये. जे होते, जे येते, जे जाते - ते योग्यच असते आणि हिताचे असते. 

 हरि ओम. 

 

Shree 

 Time is of essence.

  There are things that arrive and need to be seen, engaged, given and so on. Hastening this is not the answer to become steady or fearless.

 By exchanging things through technology, such as AI or emails or other desk centric tools, i don't think fear can get effectively addressed or calmned. 

 The ingredient to face the fear is to discuss and collaborate, according to me and allowing things to become regardless of our own perception of reality. 

 Because things change, there is always a connection and a distance among everything. This _distancing_ is crucial to realise the truth eventually. This _distancing_ is God's way of suggesting to us that truth is yet to be discovered. 

 Distancing happens through inner states, outer expressions, many processes, many forms, movements, changes and so on. Actions appear different in different situations and hence we needn't pass judgements on anything. 

 By this, one realizes that patience and forgiveness are keys to lasting faith. Anything can happen here, and anything can be allowed to happen.

 Hari Om.

 

 Shree 

 We see things as compartments and identify ourselves with that limitation. Whatever takes up a form has limitations expressed as space, time, process. 

 It seems as a behaviour, that anything that happens "beyond" a compartment or a limitation, is not of any concern or of any value to us. 

 In our daily existence, this means that certain forces exist beyond our logical comprehension and _those_ inform our perception. We don't know this connection but that is precisely the point - we needn't know it logically. And logic has limitations, boundaries, constructs etc. There is an attitude of engagement because of logic and that gets limiting. 

 Therefore there arise questions concerning this limitation, attitudes, going beyond, processes and so on. Going beyond is realization. How it happens is mysterious and there are only some paths _indicated_ or suggested. Venturing on those paths reveals subtle states, which create further questions. By continuing to go on this path, one finally _arrives_ home.

 Hari Om.

 

 श्री 

 कार्य आणि त्यातून होणारे संबंध किंव्हा परिणाम गूढ असतात. त्यातून शेवटी बदल, हालचाली जाणवतात, स्मरण होते, विचार आणि भावना होतात, परिस्थितीचे अर्थ लावले जातात, त्यात गुंतायला होते आणि भोग येतात. हे विधिलिखित आहे.

 तसेच त्यातून प्रश्न निर्माण होऊन, मार्ग पत्करून शांतीचा प्रवास घेणे - हे ही विधिलिखित आहे...म्हणून आज किंव्हा उद्या आपण तो मार्ग घेणार. ह्याचा अर्थ कधी ना कधीतरी गुंतून राहण्याची मर्यादा जाणवेल आणि त्यातून सत्याचा शोध पत्करायला लागेल. 

 संबंध गूढ असतात...म्हणजे प्रत्येक घटकाच्या स्वभावातून संबंधांचे रूप किंव्हा मुल्य प्रकट होते. उदाहरण बुद्धी बघा. जर, तर, बिंदू, विघटन, चिकित्सा, विषय, कोडी - हा बुद्धीचा स्वभाव धर्म झाला. म्हणून त्यात ते गुंतत राहते आणि अपेक्षा ठेवते की त्या पद्धतीने विषय सुटावेत. 

 म्हणून अस्तित्व कार्य शुद्ध आणि सूक्ष्म रूपात जाणून घ्यावे. त्यातून खरी शांती लाभते. उत्तरे का कळत नाही त्वरित - ह्याचे बीज बुद्धीच्या स्वभावात आहे. वस्तू किंवा फळ होण्याचे कार्य भगवंताचे मध्यम करते, म्हणून आपण कर्तव्य करून सारे फळे स्वीकारावे. अस्तित्वाचे कार्य आणि त्यातील सर्व प्रकाराचे घडामोडी भगवंताची शक्ती कारण ठरते. म्हणून जे होते, ते योग्यच असते. 

 असा सैय्यम आणि श्रद्धा होण्याला अभ्यास लागतो. तो अभ्यास करावा.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 दृश्यात, स्थळाच्या आणि काळाच्या रुपात वावरत असताना, ज्या प्रकारे संबंध प्रस्थापित होतात, त्यात भगवंताचे चिंतन सदैव उत्तेजीत ठेवावे. भगवंताची आठवण किंव्हा स्मरण प्रत्येक क्षणात वर्धमान असायला हवी, कारण सर्व प्रवाह आणि प्रवास त्याच्या कृपेने घडत असतो. 

 अशी जाणीव येण्यासाठी श्रद्धा, सैय्यम, प्रयत्न, कर्तव्य अश्या गोष्टी निर्माण होण्याची गरज असते. किंबहुना भगवंताचे चिंतन अखंड झाले, की ह्या शुद्ध भावना प्रस्थापित होतात. थोडक्यात शुद्ध होण्यात आणि विचार आणि भावनेत संबंध असतो. भगवंताला मी शुद्ध भावना, ह्या पद्धतीनेही ओळखू शकतो किंव्हा त्याला आपलासा करू शकतो. 

 म्हणून आतील सर्व घटक भगवंताशी संबंध जोडण्याचा प्रयत्न करत असतात आणि अभ्यासाने ते सूक्ष्म जसे होतात, तसा भगवंत भाव प्रस्थापित होतो. 

 अर्पण झाल्याशिवाय, शांती भाव प्रस्थापित होणे अवघड. रुपामुळे व्याकुळ होण्याची गरज नाही. सर्व भगवंत करतो, म्हणून कशीही परिस्थिती मनाने रचली किंव्हा ध्यानात संबंधित आली, तरीही मूळ भगवंताचे कार्य आहे, हे स्वीकारावे आणि त्या होण्याला संपूर्ण शांतीने शरण जावे.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 आतील घटकांचे होणे येत असते आणि त्यावरून बहुतांश गुंतायला होते, भाव होतो, प्रतिक्रिया दिली जाते, परिणाम होतो, चक्रात वावरतो वगैरे. 

 हे गुण येत राहणे - प्रवाह - ते शक्तीचे कार्य म्हणून ओळखावे, म्हणून त्याचे परिणाम होणार आणि त्यांना सामोरे जाणे येणार. अजिबात घाबरू नये. 

 कुणी का आणि कसे व्यवहारात गुंतून राहते आणि कुठल्या प्रवासात असते, ही भगवंताची इच्छा म्हणून मानणे. आपण अस्तित्वात असतो, हे पक्के आहे. त्या भावनेला  आत्मसात करून घ्यावे, म्हणजे हेतू सूक्ष्म होतो आणि विशाल होतो. 

 योग्य परिणाम होतो, त्यावर श्रद्धा ठेवावी आणि खूप सैय्यम ठेवावा. भगवंताची कृपा होईल. जे येते, ते स्वीकारावे शांतीने, त्याची इच्छा ओळखून. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

 मी inferiority complex ह्या भावनेत गुंतायचो आणि तसे संबंध प्रस्थापित ठेवायचो. 

 त्याचे उत्तर बौद्धिक नाही असे वाटते. म्हणजे "नाही" ह्याचा अर्थ की प्रवास असणार आहे, परिणाम असणार आहे, मार्ग शोधावा लागणार आहे आणि शांत होण्याचा अभ्यास करावा लागणार आहे. 

 आपण स्वतःच्या संबंधांना खूप घट्ट धरून ठेवतो आणि त्यामुळे कष्टी होतो, व्याकुळ होतो.

 मला वाटते की स्वतःला पूर्ण स्वीकारावे आणि माफ करावे की पूर्ण सत्य माहित नसते आणि म्हणून एक प्रवास ध्यानी होतो. मी जसा आहे, तो भगवंताने निर्माण केला आहे, म्हणून कुणाला खुश ठेवण्यात मी सर्वस्वी बांधील नाही. मी कर्तव्य करतो आणि तेवढेच हातात असते. फळ भगवंत देतो. माझे कर्तव्य भगवंताशी आहे, तसे होणार. 

 हरि ओम.

 

श्री

 

श्री 

 वेळ, ह्या भावनेमुळे, ध्यानात एका प्रकारे संबंध प्रस्थापित होत असतात आणि ते प्रवाह सारखे जाणवत राहतात. एकंदरीत अश्या भावनेत बघितले, तर दिसून येईल की स्वतःच्या हातात "काहीही नाही", असे वाटत राहील. त्या भावनेत जास्ती गुंतलो, त्याला कोडे मानले सोडवण्यासाठी, तर अधिकच विघटित क्रिया करून "वेग" वाढल्या सारखा वाटेल. म्हणजे जेवढा बिंदू लहान, तितका वेग जास्ती. म्हणजे एखादा _बिंदू_ हा आकार, संकल्पना, संबंध, स्वभाव, वेग, मी - असा काहीसा संबंध जाणवतो. त्या अर्थाने बिंदूवर लक्ष गुंतवून चालत नाही समाधान प्राप्त होण्यासाठी. 

 दुसरी गोष्ट अशी, की कुठल्याही संकल्पनेच्या द्वारे एखादा बिंदू निर्माण होण्याची क्षमता मन दर्शवते आणि त्या निर्मितीत गुंतून राहते - म्हणजे बिंदूतून अनेक बिंदू, साखळी, प्रवाह, चक्र, वगैरे. ह्यातील कुठलीही संकल्पना स्थिर नसते - म्हणजे ती _निर्मिती_, हे कार्य, दर्शवते. 

 निर्मिती हा दैवी स्वभाव आहे, म्हणून त्यात मर्यादित किंव्हा वैयक्तिक गुंतून राहण्याची _गरज_ त्यावर जोडू नये. तरीही त्यासाठी अभ्यासातून मन सूक्ष्म आणि स्थिर करावे लागते. तसे झाल्यास, निर्मिती सत्याचे दर्शन देते, असे वाटेल आणि सतत शांती जाणवत राहील.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 एकाच वेळेला अनेक कार्य, सर्व स्तरात चालू राहतात. त्यातून आपण संबंध, स्तर, स्वभाव, स्मरण, चक्र, भोग, परिणाम - ह्या सर्व उपमा देतो आणि त्यातून सत्य ओळखण्याचा प्रयत्न करत राहतो. 

 असे होत असताना आपण (स्मरण, भाव, वृत्ती, ध्यान, अनुभव) शांतीत _विलीन_ होण्याचा प्रयत्न करावे. देह, रूप हे टप्पे असतात प्रवासातले आणि कदाचित अनेक देह आणि रूप बदलत शेवटी शांतीत विलीन होता येते. म्हणून आत्ताचा क्षण, किंव्हा रूप किंव्हा देह हा प्रवासातील एक टप्पा आहे, तो बिंदू नाही. 

 हे आत्मसात झाले, तर शांत, सूक्ष्म, अमर्यादित, स्थिर _भावना_ येऊ शकते ध्यानात. ह्या दृष्टीने _भावना_ हे स्तर, संबंध, स्मरण दर्शवते. 

 हरि ओम.

  

श्री 

 अस्थिर परिस्थितीत सत्य आत्मसात होण्यासाठी प्रयत्न होणे आवश्यक ठरते. तो प्रवास गूढ असतो आणि काय येईल, कधी येईल, कसे येईल, कुठे येईल, केव्हा येईल - हे भगवंत भावनेतून बघावे. तो भाव अनुभवात येण्यासाठी तोच सत्य आहे, अशी खात्री व्हावी लागते आणि कर्तव्याच्या परिणामांवर श्रद्धा ठेवायला लागते. 

 दृश्यात आलो तर कार्य होणे अभिप्रेत आहे आणि प्रवास ध्यानात येणार असते. ते कर्तव्याच्या भावनेत झाले, तर सत्य गवसू शकते. म्हणून प्रयत्न आणि श्रद्धा सोडू नये.

 हरि ओम.

 

 

 श्री 

 अस्तित्वात वावरणे असणार आणि त्यामुळे स्तरात असणार आणि त्यात _व्यवहार_ होण्याचे परिणाम असणार. हे वारंवार ध्यानात आणायला लागते. 

 त्यातून प्रश्न असा उद्भवू शकतो की काय आणि किती गोष्टी लक्षात ठेवावेत, तेच का ठेवावे आणि त्यावरून सिद्ध होण्याचे संबंध का जोडत रहावे? आणि खरेच त्यातून सिद्ध होतो का आपण आणि अशी अपेक्षाही का धरतो स्वतःकडून? 

 वरील प्रश्न खूप महत्त्वाचे आहेत आणि ते जर स्वीकारले तर स्मरण एक सहज आणि नैसर्गिक आणि गूढ कार्य वाटेल, नाही की त्यात हेतू असायला हवा. आणि स्मरणही कुठून येते, ते का असते आणि ते का विलीन होऊ द्यावे - हे ही स्पष्टतेने आत्मसात होते.

 जेवढी सूक्ष्म बुद्धी होते, तेवढेच प्रश्न अधिक गूढ होत राहतात, ज्याचे उत्तरे बाहेरची परिस्थिती देऊ शकत नाही किंव्हा बाहेर परिस्थितीवर उत्तरांचा संबंध जोडू शकत नाही. 

 वरील लेखातून न्यूनगंड ह्या संकल्पनेचा स्वभाव ओळखता यायला लागतो आणि तो कसा शिथिल होऊ द्यावा, असा मार्ग घेतला जातो. त्यात जात राहताना, जे काही घडामोडी होत राहतील, ते शुद्ध मनाने स्वीकारले जातात. 

 हरि ओम.

 

 Shree 

 Feelings of existence are quite _basic_ in order to digest. All the representations that seem to occur nowadays appear to fight this needs of acceptance of the inner world of deep feelings that erupt by their own will. 

 I don't require data or knowledge or information to accept the existence of feelings. What i require is acceptance without any conditions, acceptance of a situation of existence. 

 And that may mean anything....something beyond any known language of communication. 

 Hari Om.

 

 

 Shree 

 Any story of self is *worth* it. That, we may not fully comprehend, but nevertheless, it is a story.  

 A story perhaps has an angle of discovery, struggle, dilemma, peace, expression, empathy...The story needs to be said, so that universal ideas can prevail and be accepted. 

 The story is required to be honest or truthful - not how great or entertaining it could be. Questions are extremely real and so is the human condition. To find a way in this maze, is the intent of a story, which could be highly implicit.

 Hari Om.

 

 Shree 

 Even if I write that doesn't mean I expect reality to be that way...far from it. Reality maybe what it is, I write for what is being felt. 

 This notion of doing, confirming, judging, performing is useless. The alternative is what is to be tried or explored. Where will that lead, I don't know...but it need not create discomfort in me and it need not tell me to refine based on others discomforts or judgements!

 I don't do things just because they should be done. Things are to be done to offer meaning. I write because there's meaning to be realized. I discuss because there's meaning to get created. I listen or become silent because it creates meaning.

 Hari Om.

 

 श्री 

  *कार्य होणे* - ही अस्तित्वाची *इच्छा* आहे. म्हणून हालचाली, बदल, संबंध, विघटन, चक्र, भाव, रूप, आकार, प्रवाह, प्रवास, परिणाम, स्मरण, भोग, अनुभव.... *होत राहणार*. 

 ते तसे स्वीकारावे आणि होऊ द्यावे. अनंत हालचाली किंव्हा घडामोडी, ह्यांच्याशी वैयक्तिक नाते जोडल्या नंतर, ते पार करावे/ पलीकडे जात रहावे किंव्हा शांत व्हावे. हा प्रवास विधिलिखित आहे भगवंताच्या कृपेमुळे. म्हणून जे अनुभव येत असतात किंव्हा साकार होत असतात, त्यांना भगवंताची इच्छा म्हणून ओळखावे. 

 दृश्यात सुरुवात आणि शेवट - ह्या संकल्पनेच्याही पलीकडे कर्तव्य करावे लागते, म्हणजे भगवंतासाठी. स्थिर होण्याला खूप ध्यान करावे लागते आणि तसे पाहिले तर ते सोप्पे नसावे. देहातून हालचाली जरी नाही केल्या, तरीही मन विचारात गुंतत राहते आणि अस्वस्थता येऊ शकते. 

 म्हणजे स्वस्थता ही खूप आतील स्थिती मानावी. आणि त्यासाठी नामाचा पाठ करणे असे सुचविले आहे.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 मला वाटतं की सर्वांशी संबंध गूढ, पलीकडील, निरहेतू, आपुलकीचे, शांत असतात. इतरांकडून संबंधांचे स्वरूप कसेही जरी होत राहिले, तरी त्यातून भगवंताचा अर्थ आपण जोडावा. संबंध काही तात्पुरते नाहीत किंव्हा बिंदू नाही, किंव्हा क्षणात राहणारे नाहीत. ते कायम शांत, अनंत काळापासून आलेले असतात, म्हणून त्यांना शांतीने स्वीकारावे.

 हरि ओम.

  

श्री 

 अंतर आणि जवळीकता -

 मनातील घडामोडी बऱ्याच सूक्ष्म स्थितीतून संबंधित होऊन कार्य करत असतात आणि त्यातून एक भाव तैय्यार होतो. जसे सगळे सामग्री मिळाल्यावर एखादा चविष्ट _पदार्थ होतो_ तसेच सर्व घटकांच्या कार्यातून "मी" हा पदार्थ घडतो! म्हणजे ह्यात गुण, संबंध ते कुणाचे आणि ते कुठे आणि कसे शोधावे?! विघटित करायला गेलो तर वस्तू निघून जाऊ शकते, पण गुण ते राहतात! एकत्रित किंव्हा बेरीज करायला गेलो तर वेगळेच रूप सामोरे येते! म्हणजे विघटन किंव्हा एकत्रीकरण - दोन्ही सत्याची ओळख करून देणे अवघड!

 वस्तू करणे, हे आपण मुल्य मानून घेतो, कारण वस्तूतून इतर व्यवहार किंव्हा हालचाली किंव्हा संबंध प्रस्थापित होतात, अशी आपल्या मनाची धारणा आपण करून घेतलेली असते. थोडक्यात जो पर्यंत "मी" असा भाव आहे, तो पर्यंत वस्तू होणे आणि इतरांना व्यवहारासाठी सामील करणे, अशा घडामोडी ते होत राहणार. म्हणून सगुणाचे स्थान तसे निर्माण होते आणि त्यात आपल्याला कार्य करायला लागते. 

 जी व्यक्ती आत डोकावून बघू शकते, त्या व्यक्तीला कळेल की भगवंत आणि आपल्या मध्ये किती "अंतर" असते आतील स्तरांमुळे! आणि त्याची भीती वाटली, तर त्यामुळे ती व्यक्ती खूप व्याकुळतेने दृश्याशी संबंध जोडत राहते...to make oneself acceptable.

 हा महत्वाचा विरोधाभास आहे, ज्यामुळे जे ममत्व आपण अनुभवतो - हे त्यामुळे. 

 पहिली पायरी की ज्याला आपण अंतर म्हणून ओळखतो, ते शांतपणे स्वीकारावे आणि त्यातून भगवंत आपल्याला बोलावत आहे, असा भाव ध्यानात रुजू द्यावा. हा निर्णय असावा, पण सत्याचा मार्ग आहे, हे ही खरे. त्यातून आतील घटक अंतर्मुख होऊन, शांती भावनेत विलीन होऊ लागतात किंवा स्थिर होतात. त्यातून संपूर्णपणे स्वीकारणे होते.  

 एका अर्थी हे खरेच आहे, की आतील हालचालींची जाणीव होत राहणे, म्हणजेच भगवंताशी संवाद साधणे, त्याच्याशी बोलत राहणे. जसे आपण त्याच्या जवळ येऊ, आपण अधिकाधिक आतील हालचाली त्याला समर्पित करायला लागतो आणि त्याच पद्धतीने स्वतःचे स्मरण विलीन व्हायला लागते. म्हणून नामस्मरण सतत करत राहावे - तीच भगवंत पर्यंत आपल्याला नेते.

 हे होत असताना प्रवास ते होणार. अनेक रूप, देह आपण घेऊ आणि सोडून देऊ. तो प्रवासाचा भाग आहे, असे स्वीकारावे. हेच का रूप आले, हीच का परिस्थिती आणि हाच का देह आणि अशीच का नाती - ह्याने व्याकुळ होऊन आणि गुंता करून काहीही भले होत नाही. आत्ताची संपूर्ण परिस्थिती (ज्यात स्थळ, काळ, स्मरण, भाव, रूप, देह, नाती) असतात किंव्हा वावरत राहतात - तिला प्रवास म्हणून ओळखावा आणि तो हाथी घेण्यात आपले हित आहे, हे जाणून घ्यावे. 

 त्या अर्थाने प्रत्येक क्षण किंव्हा प्रवाह - ह्यात समाधानी वाटून घेऊ शकतो आपण. सर्व जे काही असते, ते भगवंतामुळेच होते, हे ओळखावे. 

 वस्तू होणे ह्याला महत्व नाही मग. सगुणात गुंतून राहणे, ह्याला महत्व नाही. आपल्या अनुभवांना टप्पा मानून पलीकडे होत राहण्याचा किंव्हा पलीकडील स्थिती ध्यानात येऊ देण्याचा प्रयत्न करावा. 

 म्हणून विषयाचे उत्तर इतरांकडून नाही मिळाले, तर त्यामुळे आपण अंतर्मुख होण्याची संभावना पत्करतो आणि शांतीचा मार्ग पदार्पण करतो. 

 हरि ओम.

 

 श्री 

  *सर्व एकच असते*, म्हणजे दुहेरी, चक्र, संबंध आणि परिणाम...म्हणून एकच सत्य जाणवण्याचा परिणाम दृश्यात म्हणजे "भोग" ह्याचा अनुभव येणे आणि त्यात गुंतत राहणे.

 संकल्पनेच्या दृष्टीने एकच सूक्ष्म शक्ती अवतरून स्थूलात विविध हालचाली करत असण्याची जाणवते आणि म्हणून वेगळेपण किंव्हा तात्पुरतेपण असे ध्यानात येते आणि त्यात गुंतून आपण एक रूप आणि देह धारण करतो!

  वावरत असताना इथे प्रश्न असा येतो, की काय लपवायचे असते स्वतःला आणि कोणापासून आणि ते तरी का आणि ती गरजच का निर्माण होऊ पाहते?!! ओळखायला हवे की स्वार्थ ठेवून किंव्हा लपवून किंवा हेतू बाळगून असा परिणाम होतो की त्यात आणखीनच आपण गुंतून राहतो आणि भोग झेलतो! 

 हा अस्तित्वाचा नियम असावा, असे वाटते. त्या पद्धतीने अस्तित्व कार्य करते, म्हणून स्वतःसाठी कार्य, दृश्य, परिणाम अश्या गोष्टी अनुभवात येत राहणारच. त्या परिस्थितीत असे बघायचे आहे की शांत होणे म्हणजे काय?!

 हरि ओम

 

 श्री 

 संबंधांचे मूळ अस्तित्व भावात किंव्हा शक्तित असते. कार्य, ह्याला बरेच स्तर आहेत, म्हणून सत्यात "नुसते असणे" इथपासून ते रूप आणि देहाच्या हालचाली स्थूल स्तरात होई पर्यंत त्याचा अर्थ असतो. 

 शक्ती एकच आहे, पण तिच्यातूनच अनेकपणाचा देखावा उत्पन्न होतो आणि तो युगानुयुगे चालू राहतो. 

 ती माया जाणवायला कडकडीत भगवंताचे चिंतन करत राहावे, म्हणजे स्थिरावते वृत्ती किंव्हा सत्यात विलीन होते किंव्हा सत्याचे स्मरण प्रस्थापित होते. ह्याचा अर्थ असा की वासनेच्या कार्यातून स्मरण होते आणि जर ते कार्य सूक्ष्म आणि शुद्ध झाले, तर भगवंताचे दर्शन आत्मसात होते. 

 म्हणजे ह्याचा अर्थ की शक्ती आहेच...तिचे अस्तित्व आहेच. त्या असण्यामुळे सर्व कार्य होत राहतात किंव्हा निर्माण होतात. 

 त्या कार्यामुळे, मनाचा भाव जरी झाला (जो अर्थात होणार), आणि जरीही आतील हालचाली जाणवत राहिले, तरीही त्यातून भीती निर्माण होण्याची गरज नाही आणि त्यासाठी सतत सत्याचे संस्कार मनाला देणे आवश्यक आहे. इथे "मी" आणि "मन" हे वेगळे समजले हवेत. आणि म्हणून, मनाला घडवण्याचे काम किंव्हा अभ्यास हाथी घ्यायला लागतो. 

 तो अभ्यास नामाचा पाठ करणे, असा आहे.

 हरि ओम.

 

 श्री 

 प्रवास प्रत्येकाचा असतो परिपक्व पर्यंत येण्याचा किंव्हा होण्याचा. प्रवास असा का आहे आणि आपण विचारातून असे हेतू का आणतो, हा सवाल जरी मानला, तरी ते गूढ प्रकरण आहे. त्याला "भगवंताची इच्छा" असे संबोधले आहे, जेणेकरून जीवाला श्रद्धेच्या शक्तीतून शांती होण्याची प्रक्रिया हाथी घेणे भाग पडते. 

 हे ही विधिलिखित असते आणि हा ही अस्तित्वात वावरण्याचा गुण असतो. म्हणून भगवंत स्वरूप होणे, हा प्रवासाचा अंतिम घटक आहे, जो येणार. श्रद्धा मोठी जबरदस्त हवी, ज्यामुळे सैय्यम आणि प्रयत्न करून भगवंताची कृपा साकार होऊ शकते. 

 मी असतोच सर्वांसाठी. कितीही घडामोडी झाले, रूप आणि आकारात बदल होत गेले (माझ्याही), तरीही मी सर्वांसाठी असणारच आहे. तुमच्या प्रक्रियेमुळे माझे विचार अवलंबून असू नये, कारण प्रक्रिया गूढ असते आणि ती पलीकडून येत राहते. जर प्रत्येक जीवाला मी ह्याच शांत पद्धतीने ओळखू शकलो, तर ते भाग्याचे ठरेल. ओळखणे - ही आत आणि बाहेरील क्रिया असते. किंबहुना बाहेरील घडामोडी आतील संबंधातून जाणून घेण्यात येतात. 

 आता मुद्दा आला introspection, ह्याचा. त्यात सैय्यम, श्रद्धा, healing, आपुलकी - अशा सर्व भावना आल्या. Introspection (अंतर्मुख) होण्यात खंत, व्याकुळता, राग, दुःख अश्या बऱ्याच वेदनादायक भावना येत राहतात. त्यांना शांतीने गोंजारायला लागतं, त्यांचा स्वीकार होऊ द्यावा लागतो. आतील भावना इतक्या वेदनादायक होण्याचे कारणच असे की त्यांच्याकडे लक्ष दिले गेलेले नाही, किंबहुना मनोरचनेमुळे तसे भावना निर्माण होत गेले असावेत. 

 म्हणून अंतर्मुख कार्य घ्यायला लागते, कारण त्यातून शांतीचा प्रवास आणि आपुलकी निर्माण होण्याची शक्यता साकार होते. It is worth it.

 हरि ओम.

 

 Shree 

 In continuation of the above thoughts, Swami Vivekanand referred to the deeper disturbances within the mind as 'poison'. 

 Now if poison is extremely harmful for our well being, it implies that inner disturbances need to be attended immediately and healed. Only then we could operate peacefully. 

 Therefore whatever disturbances one feels, can be regarded as an invitation to dive deep and heal it. Disturbances aren't caused by any situation or a form or anything outside. Those seem to be an output of our own thinking patterns. 

 Those disturbances would arise i guess, as that is our destiny. However, whatever the destiny is, there is an inculcation of satisfaction if that journey is undertaken. 

 Hari Om.